32 nowe pociągi dla Metropolii i regionu. GZM i samorząd województwa łączą siły przy dużym zakupie taboru

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia wspólnie z samorządem województwa śląskiego przygotowują się do jednego z największych zakupów taboru kolejowego w regionie. Plan obejmuje 32 nowoczesne elektryczne zespoły trakcyjne, które mają wzmocnić ofertę połączeń aglomeracyjnych i regionalnych. Wnioski o dofinansowanie trafiły już do Centrum Unijnych Projektów Transportowych, a rozstrzygnięcia spodziewane są w drugiej połowie roku.

Podstawowe zamówienie zakłada po 16 pociągów dla każdej ze stron. Umowa ma też przewidywać prawo opcji na kolejne 20 składów – po 10 dla Metropolii i województwa. Wspólne postępowanie oznacza większą skalę zamówienia, a co za tym idzie – szansę na korzystniejsze ceny i większe zainteresowanie producentów.

Zakup taboru to ważny element budowy metropolitalnej kolei aglomeracyjnej. To właśnie ona ma stać się realną alternatywą dla codziennych dojazdów samochodem i połączyć miasta konurbacji spójną, przewidywalną siatką połączeń. Nowe pociągi mają umożliwić zwiększenie częstotliwości kursów i poprawę punktualności, bez czego trudno mówić o przełomie w transporcie publicznym.

Dla Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii byłby to pierwszy w historii zakup pociągów. Dotąd metropolitalny system transportu opierał się na autobusach, tramwajach i trolejbusach – łącznie to blisko 1900 pojazdów. Kolej stopniowo włączana jest jednak do wspólnego systemu: Metropolia finansuje dodatkowe połączenia i rozszerza integrację taryfową. Już dziś posiadacze biletów 30-dniowych mogą korzystać także z pociągów.

Jeśli procedury potoczą się zgodnie z planem, pierwsze składy przeznaczone dla Metropolii mogłyby pojawić się na torach w drugim kwartale 2029 roku. Pełne wdrożenie nowego taboru zaplanowano na grudzień 2029 roku, wraz z wejściem w życie nowego rozkładu jazdy.

Warunkiem realizacji zamówienia jest uzyskanie unijnego dofinansowania. Równolegle uruchomiono formalną ścieżkę wyboru operatora, który od 2029 roku będzie obsługiwał metropolitalne połączenia kolejowe. Zgodnie z obowiązującymi przepisami informacje o planowanym postępowaniu muszą zostać opublikowane z odpowiednim wyprzedzeniem, by zapewnić przejrzystość i równe szanse podmiotom zainteresowanym udziałem w przetargu. W modelu przyjętym przez Metropolię pociągi mają pozostać jej własnością, a operator otrzyma je do użytkowania i będzie odpowiadał za bieżącą obsługę oraz personel.

Nowe elektryczne zespoły trakcyjne mają spełniać wysokie standardy komfortu i dostępności. Na pokładach zaplanowano klimatyzację, gniazdka elektryczne, przestrzeń na rowery, strefę rodzinną, defibrylator AED oraz nowoczesny system informacji pasażerskiej. Każdy skład będzie wyposażony w dwie toalety, w tym jedną dostosowaną do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

Pociągi mają rozwijać prędkość do 160 km/h i pomieścić co najmniej 380 pasażerów, w tym minimum 185 na stałych miejscach siedzących. Projektanci położyli nacisk na rozwiązania poprawiające dostępność: przewidziano m.in. pętle indukcyjne, wyraźnie oznaczone drzwi dla osób poruszających się na wózkach, kontrastowe uchwyty, piktogramy na podłodze oraz bezpieczne przestrzenie do przewozu wózków. Miejsca dla seniorów i osób o ograniczonej mobilności mają być wyróżnione kolorystycznie, podobnie jak w pozostałych środkach Transport GZM.

Integralną częścią wyposażenia będzie system zliczania pasażerów, a w pociągach obsługiwanych na zlecenie Metropolii pojawią się kasowniki znane z autobusów i tramwajów. To kolejny krok w stronę pełnej integracji kolei z resztą transportu publicznego w Metropolii – tak, by przesiadki między różnymi środkami komunikacji były dla pasażerów jak najmniej odczuwalne.