Rok 2025 będzie szczególnym czasem refleksji nad wydarzeniami, które wstrząsnęły Górnym Śląskiem 80 lat temu. Obchody 80. rocznicy Tragedii Górnośląskiej, zaplanowane na 26 stycznia, stanowią ważny moment w upamiętnianiu tragicznych wydarzeń, które miały miejsce w styczniu 1945 roku. Uroczystości odbędą się w Katowicach, Świętochłowicach, Bytomiu-Miechowicach oraz Radzionkowie.
W sierpniu 2024 roku Sejmik Województwa Śląskiego podjął uchwałę o ogłoszeniu roku 2025 „Rokiem Tragedii Górnośląskiej”. To symboliczny gest, który ma na celu przypomnienie dramatycznych wydarzeń sprzed 80 lat, które przez długi czas były pomijane i zapomniane. Marszałek Województwa Śląskiego, Wojciech Saługa, zwrócił uwagę na znaczenie pamięci o Tragedii Górnośląskiej, której historie były przez lata ukrywane. „Musimy przekazać tę wiedzę młodszym pokoleniom oraz oddać hołd ofiarom i ich bliskim. To nasza historia, część naszej tożsamości, której nie możemy zapomnieć” – podkreślił.
Program obchodów 80-lecia
Obchody rozpoczną się o godzinie 12.00 mszą św. w Archikatedrze pw. Chrystusa Króla w Katowicach. Następnie uczestnicy przejdą pod bramę obozu „Zgoda” w Świętochłowicach, gdzie złożą kwiaty, oddając hołd ofiarom deportacji. Kolejnym punktem uroczystości będzie Bytom-Miechowice, gdzie o godzinie 14.00 odbędzie się uroczystość złożenia kwiatów pod pomnikiem Ofiar Tragedii Górnośląskiej. Organizatorzy przygotowali również rekonstrukcję wydarzeń z 1945 roku, aby przybliżyć dramatyczną atmosferę tamtych dni.
Zwieńczeniem obchodów będzie odsłonięcie tablicy pamiątkowej w Centrum Dokumentacji Deportacji Górnoślązaków do ZSRR w Radzionkowie, miejscu, które przechowuje pamięć o deportacjach do obozów pracy w ZSRR, z których wielu deportowanych nigdy nie wróciło.
Wspólne upamiętnienie
Obchody są organizowane przez województwa śląskie i opolskie, a honorowy patronat nad wydarzeniem objęli Marszałek Sejmu RP oraz Marszałek Senatu RP. Również Senat RP podjął uchwałę, w której oddaje hołd pamięci mieszkańców Górnego Śląska, którzy byli represjonowani przez Armię Czerwoną oraz przez komunistyczne władze Polski. Uchwała została przyjęta przez aklamację i stanowi wyraz szacunku dla tych, którzy stracili życie, zdrowie i godność w wyniku brutalnych represji.
Przypomnienie o tragicznych wydarzeniach
Styczeń 1945 roku to czas, kiedy rozpoczęły się masowe mordy na ludności cywilnej Śląska, a także brutalne deportacje do obozów pracy w ZSRR. Wielu deportowanych nigdy nie powróciło, a ci, którzy przeżyli, zostali na zawsze skrzywdzeni, zarówno fizycznie, jak i psychicznie. Obchody 80-lecia mają na celu nie tylko przypomnienie tych dramatycznych wydarzeń, ale także zapewnienie, by młodsze pokolenia pamiętały o tej części naszej historii.
Pamięć o Górnoślązakach
„Tragedia Górnośląska jest częścią naszej tożsamości, częścią naszej historii, której nie możemy zapomnieć” – mówi Wojciech Saługa. „Uroczystości 80. rocznicy to okazja, by wspólnie oddać cześć ofiarom, przypomnieć o tragedii, która na zawsze zmieniła oblicze Śląska” – podkreśla marszałek. Zaprasza on wszystkich mieszkańców regionu do udziału w obchodach, by wspólnie przeżywać pamięć o wydarzeniach, które wstrząsnęły naszą historią i które wciąż kształtują naszą tożsamość.
