Bielsko-Biała tworzy cyfrową Mapę Drzew. Mieszkańcy sprawdzą kondycję zieleni w całym mieście

Bielsko-Biała rozpoczyna realizację jednego z najbardziej innowacyjnych projektów związanych z zarządzaniem zielenią miejską. Do 2027 roku powstanie cyfrowa Mapa Drzew – nowoczesny system, który zintegruje informacje o miejskiej roślinności i udostępni je zarówno urzędnikom, jak i mieszkańcom. Dzięki wykorzystaniu sztucznej inteligencji, zdjęć lotniczych oraz zaawansowanych technologii geoinformatycznych możliwe będzie nie tylko monitorowanie stanu drzew, ale także planowanie działań związanych z ochroną klimatu i rozwojem miasta.

Projekt realizowany jest w ramach programu „Transformacja cyfrowa i ekspansja e-usług w Bielsku-Białej”, współfinansowanego z Funduszy Europejskich dla Śląskiego 2021–2027. Wartość unijnego dofinansowania przekracza 3,45 mln zł.

Cyfrowa baza wiedzy o miejskiej zieleni

Mapa Drzew stanie się centralnym systemem gromadzącym informacje o zieleni znajdującej się na terenie Bielska-Białej. Dane będą pochodziły z wielu źródeł – od pomiarów lotniczych i skanowania terenu po inwentaryzację prowadzoną przez specjalistów w terenie. Dzięki temu powstanie szczegółowa baza obejmująca drzewa, krzewy, skwery oraz trawniki.

System zostanie podzielony na trzy główne moduły. Pierwszy będzie przeznaczony dla miejskich służb odpowiedzialnych za utrzymanie zieleni i pozwoli prowadzić ewidencję drzewostanu, planować prace pielęgnacyjne, dokumentować przeglądy oraz monitorować stan zdrowotny roślin. Drugi moduł otrzymają eksperci analizujący wpływ zieleni na mikroklimat miasta. Narzędzie umożliwi tworzenie map tematycznych dotyczących m.in. miejskich wysp ciepła, poziomu bioróżnorodności czy stopnia uszczelnienia powierzchni.

Trzecia część systemu będzie dostępna publicznie. Mieszkańcy zyskają dostęp do interaktywnej mapy oraz możliwość współtworzenia bazy poprzez zgłaszanie uwag i aktualizowanie informacji o zieleni.

Każde drzewo otrzyma własną „kartę”

Za przygotowanie systemu odpowiada spółka MGGP Aero, która wykorzysta nowoczesne technologie teledetekcyjne. Dane będą pozyskiwane przy użyciu specjalistycznych sensorów zamontowanych na samolotach wykonujących loty nad miastem. Następnie informacje zostaną przetworzone przez algorytmy sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego.

Efektem będzie szczegółowa charakterystyka każdego drzewa. W aplikacji mieszkańcy będą mogli sprawdzić m.in. gatunek rośliny, jej wysokość, stan zdrowotny, zdolność pochłaniania dwutlenku węgla, produkcję tlenu czy wpływ na retencję wody opadowej. System pokaże również, jak wygląda dostępność zieleni w poszczególnych częściach miasta i które obszary wymagają nowych nasadzeń.

Miasto będzie monitorowane z powietrza

Pierwsze loty pomiarowe rozpoczną się już w najbliższych tygodniach. Samoloty będą wykonywać pomiary zarówno w dzień, jak i po zmroku. Oprócz klasycznych zdjęć lotniczych wykorzystane zostaną również kamery termowizyjne, które pozwolą określić temperaturę powierzchni miasta i dokładniej analizować zjawisko miejskiej wyspy ciepła.

Równolegle dane w terenie będą zbierać botanicy i dendrolodzy. Łącznie zinwentaryzowany zostanie obszar o powierzchni około 140 kilometrów kwadratowych.

Inteligentne narzędzie do planowania miasta

Jednym z najbardziej innowacyjnych elementów projektu będzie algorytm wyliczający wartość usług ekosystemowych świadczonych przez poszczególne drzewa. System oszacuje między innymi ilość pochłanianego dwutlenku węgla, zdolność zatrzymywania wód opadowych oraz wpływ drzew na obniżanie temperatury otoczenia podczas upałów. Takie dane mają stać się cennym wsparciem przy planowaniu nowych inwestycji oraz działań związanych z adaptacją miasta do zmian klimatu.

Mapa będzie również na bieżąco aktualizowana. Pracownicy urzędu będą uzupełniać informacje o nowych nasadzeniach, wycinkach czy powstających terenach zielonych, dzięki czemu system pozostanie kompletny i aktualny.

Mieszkańcy zyskają nowe możliwości

Twórcy projektu podkreślają, że Mapa Drzew ma nie tylko usprawnić zarządzanie zielenią, ale również zwiększyć udział mieszkańców w trosce o miejskie środowisko. Za pomocą aplikacji będzie można zgłaszać uwagi dotyczące roślinności oraz śledzić zmiany zachodzące w najbliższym otoczeniu.

W przyszłości system może zostać rozbudowany o kolejne funkcje. Jedną z rozważanych możliwości jest wyznaczanie tras pieszych nie tylko według najkrótszej odległości, lecz także z uwzględnieniem największej ilości cienia, co może okazać się szczególnie przydatne podczas letnich upałów.

Realizacja projektu potrwa około 18 miesięcy. Po jego zakończeniu Bielsko-Biała będzie dysponować jednym z najbardziej zaawansowanych systemów zarządzania zielenią miejską w Polsce, wspierającym zarówno działania administracji, jak i świadome korzystanie z miejskiej przestrzeni przez mieszkańców.