Cmentarz Lipowy w Gliwicach, znany wcześniej jako Lindenfriedhof, jest nie tylko miejscem spoczynku, ale również skarbnicą historii i symboliki wielokulturowości. Położona w dzielnicy Zatorze, nekropolia o powierzchni 6 hektarów została założona w 1885 roku i od samego początku przyjęła charakter komunalny, była otwarta dla różnych wyznań.
Historia miejsca jest niezwykle bogata. Już podczas I wojny światowej wyznaczono specjalne kwatery dla żołnierzy różnych narodowości, stanowiące miejsce spoczynku dla 196 Niemców, 230 Rosjan, 16 Rumunów oraz niezliczonej liczby Serbów, Francuzów i Włochów. Szczególnym akcentem jest zbiorowa mogiła, gdzie w marcu 1919 roku spoczęło 56 dzieci spośród 76 ofiar tragicznego pożaru sali koncertowej. Na tym miejscu wzniesiono pomnik ozdobiony rzeźbą Paula Ondruscha, ukazującą Chrystusa w otoczeniu dzieci, pod którym umieszczono sentencję „Lasset die Kindlein zu mir kommen” (Pozwólcie dzieciom przychodzić do mnie).
Po II wojnie światowej, na Cmentarzu Lipowym postawiono figurę Madonny autorstwa Hannsa Breitenbacha, jednakże napis umieszczony na pomniku został usunięty, a schody prowadzące do figury zniknęły, zastąpione chropowatym cementem.
W 2003 roku obszar cmentarza został znacznie rozszerzony poprzez dołączenie 5,17 hektara ziemi, które wcześniej należały do gliwickiego Parku Kultury i Wypoczynku. Niestety, pod pretekstem rewitalizacji, przeprowadzono wycinkę 70% drzew, choć szczęśliwie zachowano najcenniejsze z nich, czyli 53 dęby. Dodatkowo, przy ogrodzeniu posadzono 200 lip, a nowa część cmentarza zyskała charakter parku, co stanowiło istotną zmianę w krajobrazie tego miejsca.
Cmentarz Lipowy w Gliwicach jest nie tylko miejscem pamięci i zadumy, lecz także obiektem o niezwykle bogatej historii, która łączy w sobie wielokulturowość oraz pewne wyzwania współczesności, takie jak konieczność ochrony i zachowania dziedzictwa przy jednoczesnym dostosowaniu się do współczesnych potrzeb i wyzwań społecznych. To miejsce, które stanowi konglomerat kultur, historii i wartości, kontynuując swoją misję przekazywania historii kolejnym pokoleniom.
TB/Fot. MZUK
