Familoki z Chwałowic odzyskują dawny blask
Zabytkowe familoki w rybnickich Chwałowicach przechodzą kolejną metamorfozę. Historyczne osiedle, będące perłą architektury robotniczej z początku XX wieku, znów pięknieje – a kolejne budynki lśnią świeżo po zakończonych remontach.
Wśród tegorocznych beneficjentów miejskich dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie i budowlane znalazły się dwa familoki przy ul. 1 Maja – pod numerami 47 oraz 66. Ich właściciel, Spółdzielnia Właścicieli Lokali „CENTRUM”, prowadzi obecnie kompleksowe prace renowacyjne, a miasto pokryło niemal połowę kosztów inwestycji.
To właśnie dzięki takim działaniom kolejne fragmenty osiedla odzyskują swój pierwotny charakter. Chwałowickie familoki stanowią część zespołu zabudowy wpisanego do rejestru zabytków (nr A/1225/23) – unikalnego przykładu osiedla patronackiego, które powstało w latach 1903–1914 dla górników kopalni węgla kamiennego „Donnersmarckgrube”.
Mimo upływu lat budynki zachowały oryginalną formę, skalę i detale architektoniczne. Niestety, ceglane elewacje przez dekady niszczały – zabrudzenia, wypłukane spoiny i uszkodzone cegły to tylko część problemów. W wielu miejscach brakowało także izolacji przeciwwilgociowej, co zagrażało konstrukcji. Dlatego obecne prace mają charakter kompleksowy: obejmują zarówno renowację elewacji, jak i zabezpieczenie fundamentów przed wpływem wilgoci i warunków atmosferycznych.
Miasto wsparło inwestycję dotacjami w wysokości:
- 287 271,99 zł – dla budynku przy ul. 1 Maja 47 (49% kosztów prac),
- 182 559,52 zł – dla budynku przy ul. 1 Maja 66 (również 49% kosztów).
To nie pierwsze takie działania spółdzielni. W ubiegłym roku, przy wsparciu miasta, wyremontowano już dwa inne familoki. W planach są kolejne inwestycje – w 2026 roku spółdzielnia zamierza odnowić następne budynki na osiedlu.
Fot. M. Koczy/UM w Rybniku

