Skomplikowany proces konstruowania rozkładu jazdy tłumaczy Przemysław Brych, inżynier bezpieczeństwa transportu kolejowego z ponad 10-letnim doświadczeniem w branży kolejowej. Pracował m.in. jako konduktor, kierownik pociągu, kasjer i dyspozytor, co sprawia, że żaden aspekt kolejowy nie jest mu obcy.
Roczny rozkład jazdy na kolei zmienia się w całej Europie raz w roku w grudniu. Pomimo że w Polsce mamy jego korekty, które następują parę razy w roku z powodu prac modernizacyjnych, to jego podstawa – rozkład jazdy roczny – jest jeden i powstaje on przez cały poprzedni rok, aby później na jego podstawie ustalać harmonogram kursowania wszystkich pociągów.
Przygotowanie rozkładu rocznego, zaczyna się jeszcze wcześniej, bo we wrześniu, a więc aż piętnaście miesięcy przed jego wejściem. W październiku i listopadzie rozpoczyna się przygotowywanie tzw. tras korytarzowych dla ruchu towarowego. Zgodnie z unijnym rozporządzeniem 913/2010 wytyczono na terenie UE tzw. linie korytarzowe, na których część przepustowości musi zostać zarezerwowana dla międzynarodowego ruchu towarowego. Przez Polskę przebiegają trzy takie korytarze.
Opracowywanie tras korytarzowych kończy się na przełomie roku, a rozpoczyna się tworzenie tzw. tras wzorcowych. Trasy wzorcowe to nic innego jak założenia wszystkich przewoźników, którzy chcą poruszać się po sieci PKP PLK. Później wszystkie złożone trasy wzorcowe są analizowane przez PKP PLK. Później analizuje się złożone wnioski pod kątem skomunikowań z pociągami różnych przewoźników.
Później przewoźnicy składają konkretne wnioski do rozkładu jazdy. Na pierwszy ogień w marcu i kwietniu składane są wnioski pociągów międzynarodowych, trochę później, bo w maju i czerwcu przewoźnicy składają wnioski do rozkładu jazdy pociągów krajowych. Na podstawie przesłanych wniosków konstruowany jest rozkład jazdy wszystkich pociągów, a ten przekazywany jest przewoźnikom do końca lipca. Każdy z przewoźników ma później około miesiąca czasu, aby rozkład jazdy zaakceptować bądź odrzucić do poprawki przez zarządcę, o ile będzie to możliwe.
Ostatni miesiąc wakacji to czas na analizę i ostateczne wnioski do PKP PLK i ostatnie poprawki. Koniec sierpnia i początek września to czas, kiedy rozkład jazdy, który wchodzi w życie w drugą niedzielę grudnia, jest już w pełni gotowy. Jednak nie oznacza to, że rozkład jazdy jest już gotowy, bo gdyby nie remonty na sieci kolejowej, z pewnością by tak było.
Jednak na trzy miesiące przed wejściem rocznego rozkładu jazdy pociągów dokonywana jest jego kosmetyka, która uwzględnia prace modernizacyjne na sieci kolejowej, a co za tym idzie na podstawie przygotowanego rocznego rozkładu jazdy pociągów, tworzony jest rozkład jazdy zamknięciowy, ten, który uwzględnia właśnie remonty na sieci. Korekty następują pięć razy w roku i są przygotowywane na trzy miesiące przed wejściem zmian razem z rozkładem rocznym, o którym pisałem wcześniej.
Fot. Pexels
