Jastrzębie-Zdrój stawia na retencję. Powstanie nowy zbiornik chroniący mieszkańców przed skutkami ulew

Coraz częstsze gwałtowne opady deszczu sprawiają, że miasta muszą szukać skutecznych sposobów na ograniczanie skutków ekstremalnych zjawisk pogodowych. Jastrzębie-Zdrój zamierza odpowiedzieć na to wyzwanie poprzez realizację ważnej inwestycji hydrotechnicznej. Na terenie osiedla Jastrzębie Górne i Dolne powstanie nowoczesny zbiornik retencyjny, którego zadaniem będzie magazynowanie nadmiaru wód opadowych oraz ochrona okolicznych terenów przed podtopieniami.

Ulewy pokazały skalę problemu

Potrzeba realizacji przedsięwzięcia stała się szczególnie widoczna podczas intensywnych opadów, które nawiedziły miasto na początku czerwca. W ciągu zaledwie kilku godzin spadła niemal połowa przeciętnej miesięcznej normy opadów dla tego okresu. Tak duża ilość wody w krótkim czasie doprowadziła do lokalnych utrudnień, a najbardziej odczuwalne skutki wystąpiły w rejonie dolnego odcinka ulicy Pszczyńskiej, w pobliżu ronda na osiedlu Dolne.

Sytuacja pokazała, że nawet rozbudowana infrastruktura kanalizacyjna może mieć trudności z odprowadzeniem ogromnych ilości deszczówki podczas gwałtownych zjawisk atmosferycznych. Właśnie dlatego samorząd zdecydował się na realizację inwestycji, która ma zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców oraz poprawić gospodarowanie wodami opadowymi.

Dokumentacja jest niemal gotowa

Miasto finalizuje obecnie prace związane z opracowaniem dokumentacji projektowej dla zadania obejmującego budowę systemu retencji na osiedlu Jastrzębie Górne i Dolne. Projekt stanowi jeden z kluczowych elementów działań adaptacyjnych do zmian klimatu, które coraz wyraźniej wpływają na funkcjonowanie miast.

Jak podkreśla prezydent Jastrzębia-Zdroju Michał Urgoł, jeśli procedury administracyjne przebiegną zgodnie z planem, a wybór wykonawcy zostanie przeprowadzony sprawnie, roboty budowlane mogą rozpocząć się jeszcze w tym roku. Włodarz miasta zwraca uwagę, że inwestycja ma ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa mieszkańców, szczególnie w kontekście coraz częściej występujących nawalnych deszczy.

Jednocześnie zaznacza, że realizację wielu samorządowych przedsięwzięć wydłużają przede wszystkim formalności i uzgodnienia administracyjne, które często trwają dłużej niż same prace budowlane.

Ważne decyzje już wydane

Przygotowania do inwestycji są zaawansowane. Miasto uzyskało już decyzję środowiskową, a pod koniec maja wydane zostało również pozwolenie wodnoprawne. To jeden z najważniejszych dokumentów wymaganych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę.

Równolegle samorząd zabiega o środki zewnętrzne na realizację przedsięwzięcia. Wniosek o dofinansowanie został złożony w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021–2027. Wartość wnioskowanego wsparcia przekracza 10,5 mln zł i stanowi około 85 procent całkowitych kosztów inwestycji.

Jak będzie działał nowy zbiornik?

Planowany obiekt powstanie na rowie melioracyjnym określanym jako „Dopływ spod Kątów”. Jego głównym zadaniem będzie przechwytywanie i czasowe magazynowanie nadmiaru wody spływającej ze zlewni znajdującej się powyżej ulicy Pszczyńskiej.

Dzięki temu do rzeki Jastrzębianki, będącej odbiornikiem wód opadowych z tego obszaru, trafiać będzie znacznie mniej wody w krótkim czasie. Pozwoli to ograniczyć przeciążenie cieku podczas intensywnych opadów oraz zmniejszyć ryzyko występowania lokalnych podtopień.

Projekt zakłada także włączenie do systemu nowych i istniejących odcinków kanalizacji deszczowej odwadniających ulice Reymonta, Staffa i Gałczyńskiego. W efekcie cały układ gospodarki wodnej na osiedlu ma funkcjonować sprawniej i skuteczniej.

Zielona przestrzeń z nową funkcją

Zbiornik zostanie wybudowany na obecnie niezagospodarowanym terenie pomiędzy ulicami Reymonta i Pszczyńską. Będzie to obiekt ziemny, częściowo zagłębiony w gruncie, wyposażony w system grobli, rowów opaskowych oraz specjalne urządzenia regulujące odpływ wody.

Najważniejsze parametry inwestycji to:

• powierzchnia zbiornika wraz z infrastrukturą towarzyszącą – ponad 21 tys. m²,
• kubatura czaszy zbiornika – około 20 tys. m³,
• pojemność przy normalnym poziomie piętrzenia – 8 550 m³,
• maksymalna pojemność retencyjna – 14 700 m³.

Takie rozwiązanie pozwoli na stopniowe odprowadzanie zgromadzonej wody do Jastrzębianki, co znacząco ograniczy ryzyko gwałtownych wezbrań i lokalnych zalewisk.

Korzyści nie tylko dla mieszkańców

Nowy zbiornik będzie pełnił nie tylko funkcję przeciwpowodziową. Projektanci przewidzieli również jego walory przyrodnicze i ekologiczne. Powstały akwen stanie się miejscem bytowania wielu gatunków ptaków, płazów i innych zwierząt związanych ze środowiskiem wodnym.

Zgromadzona w nim woda będzie mogła być wykorzystywana do podlewania miejskiej zieleni, co nabiera szczególnego znaczenia podczas coraz częstszych okresów suszy. Inwestycja wpisuje się w ideę małej retencji, której celem jest zatrzymywanie wody jak najbliżej miejsca opadu, spowalnianie jej odpływu oraz poprawa warunków wodnych na terenach zurbanizowanych.

To dopiero początek

Władze Jastrzębia-Zdroju podkreślają, że zbiornik na osiedlu Jastrzębie Górne i Dolne nie będzie jedynym przedsięwzięciem tego typu realizowanym w mieście. Podczas ostatniej sesji Rady Miasta radni, na wniosek prezydenta Michała Urgoła, wprowadzili do Wieloletniej Prognozy Finansowej kolejną inwestycję retencyjną – budowę zbiornika przy ulicy Północnej.

Oznacza to, że samorząd konsekwentnie rozwija system ochrony przed skutkami gwałtownych zjawisk pogodowych, stawiając na rozwiązania, które zwiększą bezpieczeństwo mieszkańców i pozwolą lepiej gospodarować coraz cenniejszym zasobem, jakim jest woda.