JSW inwestuje miliony w ograniczanie emisji metanu i produkcję energii

Jastrzębska Spółka Węglowa konsekwentnie rozwija technologie związane z wychwytywaniem i gospodarczym wykorzystaniem metanu. Spółka od lat realizuje szeroko zakrojone inwestycje, których celem jest nie tylko poprawa bezpieczeństwa pracy w kopalniach, ale także ograniczenie emisji gazów do atmosfery oraz zwiększenie efektywności energetycznej zakładów.

W latach 2015–2025 JSW przeznaczyła na działania związane z redukcją emisji metanu oraz produkcją energii z tego surowca ponad 300 milionów złotych. To jeden z najważniejszych kierunków inwestycyjnych spółki, wpisujący się zarówno w założenia transformacji sektora wydobywczego, jak i cele środowiskowe.

Metan występujący w kopalniach węgla koksowego stanowi naturalne zagrożenie podczas prowadzenia robót przygotowawczych i eksploatacyjnych. Dlatego w kopalniach funkcjonują rozbudowane systemy odmetanowania, które pozwalają bezpiecznie ujmować gaz i wykorzystywać go jako źródło energii.

Jak podkreśla JSW, bezpieczeństwo pracowników pozostaje priorytetem, a skuteczne odprowadzanie metanu odbywa się zarówno za pomocą instalacji odmetanowania, jak i szybów wentylacyjnych. Gaz wychwycony pod ziemią trafia następnie do instalacji kogeneracyjnych, gdzie wykorzystywany jest do produkcji energii elektrycznej oraz ciepła użytkowego.

Obecnie w kopalniach JSW działa jedenaście jednostek kogeneracyjnych o łącznej mocy 40 MW. W 2025 roku wyprodukowały one 142 tysiące MWh energii elektrycznej. To ilość porównywalna z rocznym zapotrzebowaniem miasta liczącego około 50 tysięcy mieszkańców. Do produkcji energii wykorzystano ponad 34 miliony metrów sześciennych metanu.

Spółka planuje dalszą rozbudowę infrastruktury. Trwa budowa kolejnych czternastu jednostek kogeneracyjnych – sześciu w kopalni Budryk, czterech w Ruchu Szczygłowice oraz czterech w kopalni Pniówek. Po zakończeniu inwestycji całkowita moc instalacji wzrośnie do 60 MW.

Produkcja energii z metanu przynosi również wymierne korzyści ekonomiczne. Jak wynika z danych spółki, tylko w 2025 roku dzięki własnym instalacjom JSW zaoszczędziła ponad 62 miliony złotych, które w przeciwnym razie musiałaby przeznaczyć na zakup energii od zewnętrznych dostawców.

Zgodnie z Programem Redukcji Emisji Metanu JSW zakłada, że do 2027 roku osiągnie 50-procentową efektywność odmetanowania, z czego aż 95 procent ujmowanego gazu będzie wykorzystywane gospodarczo. Realizacja tego celu ma być efektem zarówno wieloletnich inwestycji, jak i pracy specjalistów rozwijających nowoczesne technologie.

Spółka od 2022 roku uczestniczy również w licznych projektach badawczo-wdrożeniowych współfinansowanych przez Unię Europejską. Wśród nich znajduje się projekt REM dotyczący wychwytywania metanu ze zrobów poeksploatacyjnych, MASTERMINE związany z cyfryzacją systemów odmetanowania, ProVAM skupiający się na redukcji metanu wentylacyjnego oraz METH2GEN, którego celem jest wykorzystanie nadmiarowego metanu do produkcji wodoru.

Łączny budżet realizowanych projektów przekracza 63,8 mln euro. Z tej kwoty ponad 18,8 mln euro stanowi dofinansowanie unijne. JSW podkreśla, że inwestycje w technologie ograniczające emisję metanu pozostają jednym z kluczowych elementów strategii rozwoju spółki i mają istotne znaczenie zarówno dla bezpieczeństwa, jak i ochrony środowiska.