Juliusz przechodzi metamorfozę. Zabytkowy pawilon w centrum Rybnika odzyska dawny blask

W samym sercu Rybnika trwa jedna z najważniejszych inwestycji związanych z ochroną dziedzictwa miasta. Rozpoczęła się kompleksowa modernizacja zabytkowego pawilonu Juliusz – historycznego budynku dawnego szpitala miejskiego. Po zakończeniu prac obiekt zyska nowe życie i stanie się siedzibą nowoczesnej ekspozycji Muzeum im. o. Emila Drobnego, łączącej historię miejsca z nowoczesnym sposobem prezentowania zbiorów.

Pawilon Juliusz, usytuowany przy ul. 3 Maja, w sąsiedztwie Starostwa Powiatowego, od lat jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów dawnego kompleksu szpitalnego. Teraz rozpoczyna kolejny rozdział swojej historii. Inwestycja o wartości blisko 26,9 mln zł ma przywrócić budynkowi dawną świetność, jednocześnie dostosowując go do współczesnych funkcji muzealnych.

Umowę na realizację przedsięwzięcia podpisano 21 kwietnia 2026 roku. Za wykonanie prac odpowiada krakowska spółka TEXOM S.A., a plac budowy został przekazany wykonawcy pod koniec kwietnia. Po zakończeniu wszystkich formalności, w tym uzyskaniu wymaganych zgód i powiadomieniu odpowiednich instytucji nadzoru, rozpoczęły się roboty budowlane.

Intensywne prace we wnętrzu zabytku

Obecnie największy zakres robót prowadzony jest wewnątrz budynku. Trwają prace rozbiórkowe, demontowana jest stara stolarka okienna i drzwiowa, skuwane są tynki oraz usuwane materiały pochodzące z rozbiórek. Równocześnie w piwnicach wykonywane są specjalistyczne roboty żelbetowe związane z budową nowych elementów konstrukcyjnych, które mają zapewnić bezpieczeństwo i trwałość obiektu na kolejne dziesięciolecia.

Jak podkreślają przedstawiciele miasta, prowadzenie prac w zabytkowym budynku wymaga dużej ostrożności i gotowości na nieprzewidziane sytuacje.

– Zakładamy, że po zakończeniu inwestycji Juliusz stanie się prawdziwą perełką w centrum Rybnika. Dotychczas nie napotkaliśmy przeszkód, które wymagałyby wstrzymania robót. Trzeba jednak pamiętać, że przy renowacji zabytków często pojawiają się odkrywki czy konieczność prowadzenia dodatkowych badań. Na dziś wszystko przebiega zgodnie z harmonogramem i zakładamy dotrzymanie terminu – podkreśla Mariusz Śpiewok, zastępca prezydenta Rybnika.

W najbliższym czasie rozpoczną się także prace przy elewacji. Za jej oczyszczenie i konserwację odpowiadać będzie wyspecjalizowana firma, która przywróci historycznej fasadzie dawny wygląd.

Zabytkowy obiekt zyska nowe funkcje

Modernizacja pawilonu Juliusz to przedsięwzięcie znacznie wykraczające poza standardowy remont. Inwestycja obejmuje przebudowę i rozbudowę budynku, zagospodarowanie całego otoczenia oraz przebudowę infrastruktury technicznej, w tym linii energetycznej średniego napięcia. Powstaną również nowe przyłącza wodociągowe oraz kanalizacja sanitarna i deszczowa.

Całość prac ma potrwać 720 dni od momentu podpisania umowy, co oznacza, że zakończenie robót budowlanych planowane jest na drugi kwartał 2028 roku.

Powstanie nowoczesna wystawa muzealna

Równolegle z prowadzonymi pracami budowlanymi trwają przygotowania do stworzenia nowej wystawy stałej. Muzeum im. o. Emila Drobnego opracowuje koncepcję ekspozycji, która opowie historię Juliusza Rogera – wybitnego lekarza, społecznika i badacza – oraz przybliży dzieje rybnickiego szpitalnictwa.

Zwiedzający poznają również dwie wielkie pasje Rogera: entomologię i ornitologię. Ekspozycja ma wykorzystywać nowoczesne rozwiązania wystawiennicze, dzięki czemu historyczne wnętrza zyskają atrakcyjną i interaktywną formę.

– Równolegle z remontem pracuje zespół muzealników i ekspertów przygotowujących wystawę stałą poświęconą Juliuszowi Rogerowi, jego pasjom oraz historii szpitala i rozwoju opieki medycznej w Rybniku. Pierwszych zwiedzających chcielibyśmy zaprosić do nowego Juliusza wiosną 2029 roku – zapowiada Aleksandra Matuszczyk, dyrektor Muzeum im. o. Emila Drobnego w Rybniku.

Kolejny etap odnowy historycznego kompleksu

Przebudowa pawilonu Juliusz jest kontynuacją rewitalizacji dawnego kompleksu szpitalnego. Kilka lat wcześniej odnowiony został sąsiedni pawilon Rafał, w którym dziś działa Edukatorium. Po zakończeniu obecnej inwestycji cały zabytkowy zespół budynków stanie się nowoczesnym centrum edukacji, kultury i historii, tworząc jedną z najciekawszych przestrzeni publicznych w centrum Rybnika.

Fot. A. Gąsior