Miasto zakończyło prace nad dwoma kluczowymi dokumentami finansowymi: projektem budżetu na rok 2026 oraz Wieloletnią Prognozą Finansową obejmującą lata 2026–2050. Zgodnie z wymogami, oba dokumenty trafiły już do Rady Miasta oraz Regionalnej Izby Obrachunkowej. Przed radnymi kilka tygodni analiz i dyskusji, tak aby w grudniu mogły zostać podjęte ostateczne decyzje.
– Rok 2026 to czas kontynuacji największych inwestycji oraz realizacji projektów współfinansowanych ze środków unijnych. Wejdziemy także w widoczną fazę rozwoju Dzielnicy Nowych Technologii, na którą w przyszłym roku zabezpieczyliśmy blisko 230 mln zł – podkreśla prezydent Katowic Marcin Krupa.
Jak dodaje, ostatnie lata pokazały, że inwestycje w przestrzenie publiczne, sport czy kulturę realnie poprawiają jakość życia mieszkańców. – Troska o zrównoważony rozwój pozostaje naszym priorytetem. Szukamy oszczędności tam, gdzie to możliwe, ale nie kosztem edukacji, bezpieczeństwa i komfortu życia katowiczan – zaznacza prezydent.
Tylko na oświatę zaplanowano rekordowe 1,44 mld zł, z czego ponad 100 mln zł pochłoną inwestycje w infrastrukturę szkolną. Na gospodarkę odpadami i środowisko przewidziano prawie 327 mln zł, a na pomoc społeczną i wsparcie rodzin – ponad 372 mln zł.
Dochody i wydatki: rekordowe kwoty i nowe wyzwania
Dochody miasta w 2026 roku mają wynieść 3,8 mld zł, w tym dochody bieżące przekroczą 3,4 mld zł. Jak wyjaśnia skarbnik miasta Danuta Lange, drugi rok obowiązywania nowych przepisów przynosi dalszy wzrost potencjału dochodowego Katowic.
Udział miasta w PIT i CIT wzrośnie o 205 mln zł względem roku 2025, natomiast subwencja ogólna – o 6 mln zł. Jednocześnie Katowice nie otrzymają środków na zadania oświatowe, co oznacza ubytek około 50 mln zł. Niższe będą także dotacje z budżetu państwa – o kolejne 60 mln zł.
Wydatki zaplanowano na poziomie ponad 4,2 mld zł, co stanowi najwyższą wartość w historii miasta. Wydatki bieżące wyniosą 3,4 mld zł – o ponad 3% więcej niż przewidywane wykonanie za rok 2025.
– Kluczowe jest zachowanie zdrowej relacji między dochodami a wydatkami bieżącymi, tak by miasto mogło generować nadwyżkę operacyjną i finansować dalszy rozwój – zaznacza skarbnik.
Co pochłonie najwięcej środków?
Jak co roku największą część budżetu bieżącego pochłonie edukacja – w 2026 roku będzie to 1,33 mld zł. Kolejne duże pozycje to:
- utrzymanie dróg i gospodarka mieszkaniowa – 635 mln zł,
- pomoc społeczna, wsparcie rodziny i polityka senioralna – 365 mln zł,
- kultura i sport – łącznie 230 mln zł.
Rosną również koszty obsługi zadłużenia – zaplanowano na nie 80 mln zł.
Inwestycje: zielone projekty, nowe drogi i rozwój komunikacji
Na wydatki majątkowe miasto przewidziało ponad 862 mln zł, czyli ponad 20% wszystkich wydatków. W planach znajdują się m.in.:
- rozwój zielonej infrastruktury: zielony budżet, parki kieszonkowe, modernizacja przestrzeni rekreacyjnych,
- projekty poprawiające efektywność energetyczną – kolejne termomodernizacje,
- zagospodarowanie terenów poprzemysłowych,
- rozwój infrastruktury transportowej: nowe drogi rowerowe, budowa tramwaju na południe, modernizacja układów drogowych,
- realizacja Katowickiego Centrum Edukacji Muzycznej – Domu Kilara,
- kontynuacja budowy Centrum Himalaizmu.
Wynik budżetowy i rating
W projekcie zaplanowano nadwyżkę operacyjną blisko 25 mln zł, mimo że wydatki bieżące rosną szybciej niż dochody. To ważny sygnał dla instytucji finansowych – Katowice chcą utrzymać wysoką wiarygodność kredytową, co umożliwi dalsze pozyskiwanie środków zewnętrznych.
Jednocześnie budżet zakłada deficyt na poziomie około 400 mln zł, co stanowi 9% całkowitych wydatków.
Miasto nadal utrzymuje wysokie oceny ratingowe. 24 października 2025 r. agencja Fitch Ratings potwierdziła dla Katowic długoterminowe ratingi na poziomie „BBB+” oraz rating krajowy „AA+(pol)” – ze stabilną perspektywą.
Najbliższe lata pod znakiem odpowiedzialności finansowej
Utrzymanie dodatniej nadwyżki operacyjnej pozostanie jednym z największych wyzwań polityki finansowej Katowic. To ona określa, jak duży potencjał inwestycyjny posiada miasto, jakie są jego możliwości spłaty długu i czy może bezpiecznie zwiększać poziom zadłużenia w przyszłości.
Fot. UM w Katowicach
