Już po raz piętnasty, zgodnie z ustawą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, obchodzony będzie Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Święto, które przypada 1 marca, upamiętnia bohaterów antykomunistycznego podziemia, którzy po II wojnie światowej kontynuowali walkę o niepodległość Polski. Data ta nie jest przypadkowa – nawiązuje do tragicznych wydarzeń z 1951 roku, kiedy to w więzieniu na Mokotowie komuniści zamordowali przywódców IV Zarządu Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, w tym Łukasza Cieplińskiego. W tym roku główne obchody w Katowicach zaplanowano na 3 marca.
Hołd dla niezłomnych
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych został ustanowiony w 2011 roku, aby oddać hołd tym, którzy po 1945 roku podjęli nierówną walkę z reżimem komunistycznym. Jak podkreślił w 2010 roku prezydent Lech Kaczyński, inicjator ustawy, święto ma być wyrazem szacunku dla „świadectwa męstwa, niezłomnej postawy patriotycznej i przywiązania do tradycji niepodległościowych” żołnierzy drugiej konspiracji. Ideę tę kontynuował prezydent Bronisław Komorowski, a także prezes Instytutu Pamięci Narodowej Janusz Kurtyka.
Katowicka Kwatera Żołnierzy Niezłomnych
W Katowicach, na cmentarzu komunalnym przy ulicy Murckowskiej, znajduje się Kwatera Żołnierzy Niezłomnych, gdzie spoczywają szczątki bohaterów powojennego podziemia, m.in. Henryka Filipeckiego, Antoniego Fojcika, Władysława Grada, Mariana Kostępskiego, Franciszka Skrobola, Antoniego Tkocza oraz Józefa Wawrzyńczyka. W 2021 roku, w ramach obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych, odsłonięto tam pomnik „Gloria Victis”, upamiętniający ofiary zbrodni sądowych reżimu komunistycznego. Pomnik, zaprojektowany przez architekta Piotra Perlęgę, stanowi centralny punkt kwatery, a jego nazwa nawiązuje do tradycji oddawania czci poległym bohaterom.
Uroczystości w Katowicach – program obchodów
3 marca Katowice staną się miejscem uroczystości upamiętniających Żołnierzy Wyklętych. O godzinie 9:00 na cmentarzu przy ulicy Murckowskiej odbędzie się ceremonia złożenia kwiatów na grobach bohaterów oraz pod pomnikiem „Gloria Victis”. W wydarzeniu wezmą udział przedstawiciele władz, w tym Wojewoda Śląski, Marszałek Województwa Śląskiego oraz Prezydent Miasta Katowice.
Główne obchody zaplanowano w kościele pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny przy placu ks. Emila Szramka. O godzinie 10:30 rozpocznie się koncert Orkiestry KWK „Wujek” Polskiej Grupy Górniczej pod dyrekcją Mirosława Kaszuby. Następnie o godzinie 11:00 zostanie odprawiona msza święta w intencji Żołnierzy Wyklętych. Po nabożeństwie na placu ks. Szramka odbędzie się apel pamięci, a żołnierze 13. Śląskiej Brygady Obrony Terytorialnej oddadzą salwę honorową. Uroczystości zakończy złożenie kwiatów i wiązanek w kaplicy „Golgota Ojczyzny”.
Fot. IPN w Katowicach/źródło opracowania: IPN w Katowicach
