Lekarze ze wschodu i pacjenci uchodźcy. Czego oczekują?

Lubelska Fundacja Rozwoju Europy Środkowo-Wschodniej bada sytuację ukraińskich uchodźców w polskim systemie opieki zdrowotnej oraz ich oczekiwania wobec niego. Fundacja skoncentrowała się również na analizie medyków z Wschodu, którzy pracują lub starają się o pracę w Polsce.

W 2022 roku Minister Zdrowia zezwolił na wykonywanie zawodu medycznego w Polsce dla 2710 zagranicznych lekarzy, 913 pielęgniarek, 118 położnych i 54 ratowników medycznych (w 2021 roku Ministerstwo Zdrowia wydało 992 takich decyzji, w tym 822 dla lekarzy i 170 dla pielęgniarek). Ponad 80% wnioskodawców o uznawanie kwalifikacji zawodowych i zgodę na wykonywanie zawodu w Polsce to medycy z Ukrainy i Białorusi, stanowiący 17,5%.

Medycy ze Wschodu, którzy pracują w Polsce, najczęściej opisują swoją sytuację zawodową jako dobrą, choć nieco gorszą niż polscy pracownicy na podobnych stanowiskach. Doceniają przede wszystkim możliwość nauki języka oraz dobre warunki zatrudnienia. Nie zawsze widzą jednak możliwości rozwoju kariery zawodowej i podnoszenia kwalifikacji. Mimo to wierzą, że ich sytuacja zawodowa w najbliższych latach ulegnie poprawie, a to głównie zależy od ich własnego zaangażowania i determinacji. Najbardziej zadowoleni są z dogodnych godzin pracy, bliskości kulturowej i językowej, dobrych warunków socjalnych oraz bliskości do ojczystego kraju.

Dlaczego Polska?

Zdecydowana większość ankietowanych wybrała Polskę ze względu na bliskość kulturową i językową (59,4%), realną możliwość pracy w swoim wyuczonym zawodzie (50,5%) oraz bliskość logistyczną do miejsca pochodzenia (49,5%). Natomiast decyzje o podjęciu migracji najczęściej były spowodowane poczuciem zagrożenia związanym z wojną i sytuacją polityczną (59,4%), niskimi zarobkami (45%) oraz niskim komfortem życia w kraju pochodzenia (34,7%).

Na podstawie ustawy z 12 marca 2022 roku o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, uchodźcy z Ukrainy mogą korzystać z niektórych świadczeń opieki zdrowotnej w Polsce, których koszty pokrywa Narodowy Fundusz Zdrowia.

Oczekiwania pacjentów

Ukraińscy uchodźcy-pacjenci oczekują informacji na temat możliwości korzystania z usług polskiej służby zdrowia (65% badanych), dostępu do lekarza rodzinnego lub pediatry (63%) oraz dostępu do badań diagnostycznych (5%). Badani chcieliby mieć dostęp do aktualnych i wiarygodnych informacji o możliwościach skorzystania z wybranych usług medycznych w Polsce (66%), dostosowania usług medycznych dla Ukraińców (57%), takich jak ukraińscy lekarze, materiały w języku ukraińskim oraz informacje o lekach (57%), pomoc w umawianiu wizyt u lekarzy specjalistów i uzyskiwaniu specyficznych usług medycznych (55%).

Ukraińscy pacjenci mają wysokie oczekiwania. Oczekują możliwości szybkiego umówienia się na wizytę u lekarza (72%), komunikacji z lekarzem w swoim języku ojczystym (54%) oraz wysokich kompetencji i wiedzy medycznej lekarza (4%). Większość Ukraińców obecnie przebywających w Polsce skorzystała już z konsultacji lekarza rodzinnego, wizyt u lekarzy specjalistów oraz usług stomatologicznych. Chociaż zgodziliby się na wprowadzenie opłat za korzystanie z tych usług, pod warunkiem przyspieszenia dostępu do nich, zdecydowanie preferują usługi nieodpłatne.

Badani to głównie kobiety, najczęściej w wieku do 40 lat, przebywające w Polsce od kilkunastu miesięcy i utrzymujące się samodzielnie. Czują się dobrze zintegrowane w Polsce, planują powrót do ojczyzny, ale nie w najbliższym czasie, kiedy toczy się tam wojna.

Fundacja Rozwoju Europy Środkowo-Wschodniej organizuje dostęp do wielu usług medycznych dla Ukraińców w Polsce. W ramach projektu „Support for refugees from Ukraine in order to integrate them into the Polish healthcare system – Poliklinika.Zdorovo.pl” zapewnia dostęp do lekarzy mówiących po ukraińsku w Lublinie i innych miastach. Fundacja pośredniczy w umawianiu wizyt u specjalistów, prowadzi infolinię rejestrującą na konsultacje medyczne i badania krwi, a także opracowuje i udostępnia materiały informacyjne i poradniki w języku ukraińskim. Dzięki dotychczasowym działaniom Fundacji podstawową opieką medyczną objęto blisko 4 tysiące pacjentów z Ukrainy.

Źródło: WPR w Katowicach

TB