Muzeum przemysłowego dziedzictwa i międzynarodowy kampus. Dąbrowa Górnicza zyska dwa nowe symbole rewitalizacji

Dąbrowa Górnicza stawia kolejny krok w kierunku kompleksowej rewitalizacji terenów poprzemysłowych. Dwa ambitne przedsięwzięcia – przygotowane przez spółkę Fabryka Pełna Życia oraz Akademię WSB – znalazły się w gronie najwyżej ocenionych projektów w konkursie organizowanym przez Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Dzięki temu do miasta trafią dziesiątki milionów złotych z Funduszy Europejskich, które pozwolą stworzyć otwarte muzeum przemysłowego dziedzictwa Zagłębia Dąbrowskiego oraz nowoczesny Międzynarodowy Kampus Akademii WSB na terenach po dawnej fabryce DEFUM.

Konkurs cieszył się ogromnym zainteresowaniem. Spośród 55 zgłoszonych projektów o wartości przekraczającej 968 mln zł pozytywną ocenę formalną uzyskały jedynie 33 inicjatywy, a ostatecznie do dofinansowania wybrano 15 przedsięwzięć. Wśród zwycięzców znalazły się oba projekty z Dąbrowy Górniczej, które mają odmienić przestrzeń dawnej fabryki obrabiarek i nadać jej zupełnie nowe funkcje społeczne, edukacyjne oraz kulturalne.

Fabryka Pełna Historii – przemysłowe dziedzictwo w nowoczesnym wydaniu

Jednym z dofinansowanych przedsięwzięć jest projekt „Fabryka Pełna Historii – otwarte muzeum przemysłowego dziedzictwa Zagłębia Dąbrowskiego”. Inwestycja o wartości blisko 5 mln zł otrzymała ponad 4,19 mln zł wsparcia z Funduszy Europejskich dla Śląskiego 2021–2027.

Powstające muzeum stanie się integralnym elementem nowego centrum Dąbrowy Górniczej. W trzech zabytkowych halach dawnej fabryki DEFUM – Ząbkowice, Reden i Zielona – zaprezentowana zostanie historia miasta oraz przemysłowego rozwoju całego Zagłębia Dąbrowskiego. Obok klasycznych eksponatów pojawią się nowoczesne instalacje multimedialne, interaktywne wystawy i artystyczne aranżacje, które pozwolą zwiedzającym poznawać historię w atrakcyjny sposób.

Każda z hal otrzyma własny motyw przewodni. Hala Ząbkowice przypomni o słynnej hucie szkła i jej wybitnych projektantach, prezentując charakterystyczne wyroby oraz multimedialne ekspozycje poświęcone lokalnemu wzornictwu i tradycjom kulinarnym regionu. Hala Reden opowie historię geologiczną Zagłębia, początki przemysłu oraz rozwój Dąbrowy Górniczej, a jedną z największych atrakcji stanie się instalacja z wykorzystaniem szczątków mamutów odkrytych na terenie miasta. Natomiast Hala Zielona zachowa pamięć o zakładach DEFUM, prezentując zabytkowe obrabiarki, archiwalne fotografie oraz oryginalne elementy wyposażenia dawnej fabryki.

Projekt zakłada również odrestaurowanie kilkunastu historycznych eksponatów, wdrożenie aplikacji mobilnych, rozszerzonej rzeczywistości, hologramów oraz interaktywnych gier terenowych. Całość zostanie przygotowana zgodnie z zasadami projektowania uniwersalnego, dzięki czemu muzeum będzie dostępne także dla osób z różnymi potrzebami i niepełnosprawnościami.

Global Knowledge Hub – edukacja, technologia i otwartość

Znacznie większe dofinansowanie otrzymała Akademia WSB. Na realizację projektu „Centrum Edukacyjno-Społeczne Global Knowledge Hub” uczelnia pozyskała niemal 49,5 mln zł. Dzięki inwestycji zaniedbany teren przy ulicach Konopnickiej i Kolejowej przejdzie całkowitą metamorfozę, stając się nowoczesnym centrum edukacyjnym i społecznym.

Nowy obiekt o powierzchni około 4800 m² połączy postindustrialny charakter dawnej fabryki z nowoczesną architekturą. Część istniejącej zabudowy zostanie zachowana i wkomponowana w nowy kompleks, dzięki czemu historia miejsca pozostanie widoczna także po zakończeniu inwestycji.

W budynku znajdą się nowoczesne laboratoria, sale konferencyjne, przestrzenie coworkingowe oraz strefy edukacyjne. Odwiedzający będą mogli wykonywać eksperymenty związane ze zdrowiem, poznawać działanie organizmu w technologii VR, korzystać z symulatorów starości czy uczestniczyć w warsztatach poświęconych biologii, higienie cyfrowej i nowym technologiom. Jedną z najbardziej oryginalnych atrakcji stanie się sala pierwszej pomocy z prawdziwą karetką pogotowia, wykorzystywaną podczas praktycznych szkoleń z ratownictwa.

Oferta centrum zostanie skierowana do wszystkich grup wiekowych – od dzieci uczestniczących w zajęciach Uniwersytetu Dziecięcego, przez młodzież rozwijającą kompetencje technologiczne, osoby aktywne zawodowo, aż po seniorów uczących się bezpiecznego korzystania z internetu i nowych technologii. Organizatorzy zadbali również o pełną dostępność obiektu, tworząc m.in. pokoje wyciszenia, przestrzenie dla osób ze szczególnymi potrzebami oraz miejsca otwarte dla organizacji społecznych i przedsiębiorców.

Rewitalizacja nabiera tempa

Równolegle z przygotowaniem nowych projektów trwają intensywne prace budowlane w ramach realizowanej już inwestycji Fabryki Pełnej Życia. W Hali Tworzeń prowadzone są roboty wykończeniowe, montowane są instalacje oraz powstaje plenerowa scena. Na zewnątrz wykonywana jest infrastruktura drogowa i budowany zbiornik retencyjny do gromadzenia deszczówki. Z kolei w halach Ząbkowice, Reden i Zielona realizowane są fundamenty, kanały technologiczne oraz instalacje niezbędne do kolejnych etapów przebudowy.

Realizacja obu projektów ma znacząco zmienić charakter tej części Dąbrowy Górniczej. Dawne tereny przemysłowe zyskają nowe życie jako przestrzeń łącząca historię, kulturę, edukację, nowoczesne technologie i aktywność społeczną. Inwestycje nie tylko zachowają przemysłowe dziedzictwo miasta, ale również stworzą atrakcyjne miejsce spotkań mieszkańców, turystów oraz środowiska naukowego, stając się jednym z najważniejszych przykładów udanej rewitalizacji w województwie śląskim.

Fot. UM w Dąbrowie Górniczej