Norowirusy stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego, szczególnie w zamkniętych środowiskach takich jak szpitale, domy opieki i przedszkola. Rozpoczął się nowy rok szkolny, dlatego warto o nich sobie przypomnieć. To wirusy, które często wywołują nieżyt żołądka i jelit, zwłaszcza u dorosłych, a dla niemowląt, dzieci i osób osłabionych innymi chorobami mogą być one szczególnie groźne, wręcz prowadząc do zgonu.
Norowirusy, znane wcześniej jako wirusy Norwalk-like, są członkami rodziny Caliciviridae. Są to wirusy bez otoczki, o niezwykle małej dawce zakażającej, wystarczy zaledwie 10-100 cząsteczek wirusowych. Istnieje wiele różnych typów antygenowych norowirusów, co sprawia, że są one trudne do kontrolowania.
Te wirusy są niezwykle odporne na pasteryzację, wymagającej temperatury co najmniej 60°C i stężenia chloru powyżej 6,25 mg/l przez 30 minut. Nawet po upływie 30 minut w temperaturze 60°C nie zostają one inaktywowane. Na nieożywionych powierzchniach norowirusy mogą przetrwać aż do siedmiu dni.
Okres wylęgania norowirusa wynosi 24-48 godzin, ale może się różnić i trwać od 1 do 2 dni.
Objawy kliniczne zakażenia są charakterystyczne: nudności, wymioty, bóle brzucha, wodnista biegunka, gorączka. Wskazują one na ostre zapalenie żołądka i jelita cienkiego. Występują także inne, mniej specyficzne objawy, takie jak bóle głowy, pogorszenie samopoczucia, dreszcze, bóle mięśni i osłabienie. Choroba zazwyczaj trwa 2-3 dni u zdrowych dorosłych, ale u dzieci może przedłużyć się do tygodnia. Nawet po ustąpieniu objawów, wirus może być wydalany z organizmu przez 5 do 7 dni.
Należy zwrócić szczególną uwagę na sytuacje, gdzie wirus może być wydalany znacznie dłużej, nawet do 14 dni u osób o osłabionej odporności, a nawet do 4 tygodni u dzieci.
Źródłem zakażenia są zazwyczaj zakażone osoby lub osoby rekonwalescencyjne. Sposobami rozprzestrzeniania się wirusa są bezpośredni lub pośredni kontakt z zakażoną osobą lub jej wydzielinami, spożycie zakażonej żywności lub wody, oraz wdychanie cząstek wirusa unoszących się w powietrzu.
Niestety, obecnie nie istnieje szczepionka przeciwko norowirusom, co sprawia, że zapobieganie jest kluczowe. Warto przestrzegać zasad higieny osobistej, regularnie dezynfekować powierzchnie skażone wirusem oraz dbać o higienę podczas przygotowywania posiłków. W przypadku zamkniętych środowisk, takich jak placówki medyczne czy przedszkola, szczególnie ważne jest zachowanie środków ostrożności w celu minimalizacji ryzyka rozprzestrzeniania się tego groźnego wirusa.
