Nowe prawo na drogach. 2026 rok przynosi rewolucję w bezpieczeństwie ruchu drogowego

Rok 2026 zapisze się jako jeden z najważniejszych momentów ostatnich lat w polskim prawie drogowym. W życie wchodzą bowiem szeroko zakrojone zmiany legislacyjne, których wspólnym mianownikiem jest zdecydowane zaostrzenie walki z najbardziej niebezpiecznymi zachowaniami na drogach. Ustawodawca stawia jasno: priorytetem jest ochrona życia i zdrowia uczestników ruchu oraz realne wzmocnienie narzędzi, jakimi dysponują służby wobec piratów drogowych.

Nowe regulacje wynikają z dwóch aktów prawnych uchwalonych pod koniec 2025 roku. Pierwszy z nich to ustawa z 4 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego, drugi – ustawa z 17 października 2025 r. nowelizująca Prawo o ruchu drogowym oraz inne ustawy. Obie razem tworzą spójny system zmian, który obejmuje zarówno prawo karne, wykroczeniowe, jak i przepisy administracyjne.

Koniec pobłażania dla drogowej brawury

Ustawa z 4 grudnia 2025 r., która zasadniczo zacznie obowiązywać 29 stycznia 2026 r., została przygotowana z myślą o zjawiskach od lat uznawanych za szczególnie groźne. Nielegalne wyścigi, driftowanie w ruchu ulicznym, jazda „na jednym kole” czy masowe, niekontrolowane spotkania motoryzacyjne przestają być traktowane jako ekscesy, a zaczynają być postrzegane jako realne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego.

Nowelizacja kodeksu karnego wprowadza po raz pierwszy legalną definicję nielegalnego wyścigu pojazdów mechanicznych. Dzięki temu organy ścigania zyskują jasną podstawę do kwalifikowania zachowań polegających na rywalizacji kierujących z rażącym naruszeniem zasad ruchu drogowego. Sam udział w takim wyścigu, podobnie jak jego organizowanie czy prowadzenie, staje się odrębnym przestępstwem – niezależnie od tego, czy doszło do wypadku.

Prawdziwą nowością jest również wprowadzenie przestępstwa tzw. jazdy brawurowej. Odpowiedzialność karna obejmie kierowców, którzy jednocześnie rażąco przekraczają prędkość, łamią inne zasady bezpieczeństwa i narażają innych na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia. Co istotne, do odpowiedzialności może dojść nawet wtedy, gdy nie doszło do kolizji czy wypadku.

Ustawodawca nie pozostawia wątpliwości także w przypadku najtragiczniejszych zdarzeń. Spowodowanie śmiertelnego wypadku w warunkach nielegalnego wyścigu, jazdy brawurowej lub w czasie obowiązywania sądowego zakazu prowadzenia pojazdów będzie skutkowało znacznie surowszymi karami. Szczególnie dotkliwą sankcją jest wprowadzenie obligatoryjnego, dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów wobec osób, które mimo wcześniejszego zakazu ponownie wsiadły za kierownicę.

Zaostrzono również odpowiedzialność majątkową. Kierowanie pojazdem przy stężeniu alkoholu na poziomie co najmniej 1,5 promila będzie skutkować obowiązkowym przepadkiem pojazdu mechanicznego.

Odpowiedzialność także dla widzów i uczestników „spotów”

Zmiany objęły nie tylko kodeks karny, ale również kodeks wykroczeń. Odpowiedzialność poniosą nie tylko organizatorzy nielegalnych spotkań motoryzacyjnych, lecz także osoby świadomie biorące w nich udział – również w roli pasażerów czy widzów. Wykroczeniem stanie się m.in. celowe wprowadzanie pojazdu w poślizg oraz jazda na jednym kole.

Równolegle znowelizowano Prawo o ruchu drogowym, wprowadzając jasne zasady dotyczące organizacji spotkań motoryzacyjnych. Zgromadzenia obejmujące ponad 10 pojazdów na otwartej, ogólnodostępnej przestrzeni będą wymagały wcześniejszego zawiadomienia organu gminy. Ma to umożliwić odpowiedni nadzór i zapobieganie niebezpiecznym sytuacjom. Przepisy dotyczące czasowego zatrzymania prawa jazdy za drift lub jazdę „na jednym kole” wejdą w życie 30 marca 2026 r.

Młodzi kierowcy, prędkość i ochrona dzieci

Druga z ustaw, obowiązująca zasadniczo od 3 marca 2026 r., wprowadza zmiany o charakterze systemowym. Jedną z najbardziej dyskutowanych nowości jest możliwość uzyskania prawa jazdy kategorii B przez osoby, które ukończyły 17 lat – pod warunkiem jazdy w obecności doświadczonego opiekuna spełniającego ustawowe kryteria.

Istotnie rozszerzono również nadzór nad prędkością. Od marca 2026 r. zatrzymanie prawa jazdy za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h będzie możliwe nie tylko w obszarze zabudowanym, ale także poza nim – na jednojezdniowych drogach dwukierunkowych.

Nowe przepisy kładą silny nacisk na ochronę niechronionych uczestników ruchu. Od 3 czerwca 2026 r. dzieci i młodzież do 16. roku życia będą zobowiązane do noszenia kasków ochronnych podczas jazdy rowerem, hulajnogą elektryczną oraz innymi urządzeniami transportu osobistego. Jednocześnie podniesiono minimalny wiek użytkowników hulajnóg i UTO z 10 do 13 lat oraz doprecyzowano zasady przewożenia dzieci na rowerach i w przyczepkach.

Zmodyfikowano także zasady okresu próbnego dla młodych kierowców, w tym możliwość jego wydłużenia w przypadku popełniania wykroczeń. Te regulacje znajdą zastosowanie od 3 września 2026 r.

Fot. KGP