Nowe życie przemysłowej legendy. Trwa wielka rewitalizacja EC Szombierki

W zabytkowych murach Elektrociepłowni Szombierki ponownie słychać odgłosy pracy. Monumentalny kompleks, przez lata będący symbolem śląskiego przemysłu, przechodzi dziś jedną z największych rewitalizacji w regionie. Inwestycję realizuje Grupa Arche, która chce przywrócić obiektowi znaczenie – tym razem w zupełnie nowej roli.

Na terenie dawnej elektrociepłowni codziennie pracuje ponad 300 osób. Trwają intensywne roboty konstrukcyjne, remont elewacji oraz zaawansowane prace wykończeniowe. Równolegle powstają instalacje pod przyszłą strefę rekreacyjną – w planach są m.in. basen, sauny oraz przestrzenie sportowe i rozrywkowe.

Prezydent Bytomia, Mariusz Wołosz, podkreśla, że potencjał tego miejsca od lat pozostawał niewykorzystany. Jego zdaniem rozpoczęta inwestycja daje realną szansę na przywrócenie obiektowi dawnej rangi i ponowne wpisanie go w życie miasta.

Budowa bez kompromisów

Zaawansowanie prac konstrukcyjnych sięga już około 90 procent. Jednocześnie prowadzone są rozbiórki dachów oraz budowa ścian działowych. Specyfika zabytkowego obiektu sprawia jednak, że wiele robót musi być wykonywanych ręcznie – ograniczona przestrzeń i konstrukcja wykluczają użycie ciężkiego sprzętu czy dźwigów.

Mimo tych wyzwań inwestycja postępuje zgodnie z harmonogramem. Zakończenie pierwszego etapu, obejmującego część sportowo-rekreacyjną, planowane jest na listopad 2026 roku.

Projekt zakłada stworzenie kompleksu o szerokim przeznaczeniu. W historycznych wnętrzach powstanie około 230 pokoi hotelowych, centrum konferencyjne oraz rozbudowana strefa sportowa. Przewidziano także korty do padla, squasha i badmintona, a także restauracje, punkty gastronomiczne i zaplecze SPA.

Ocalone dziedzictwo przemysłu

Rewitalizacja obejmuje nie tylko nadanie obiektowi nowych funkcji, ale również ochronę jego historycznej substancji. W planach jest konserwacja dwóch charakterystycznych kominów oraz wzmocnienie trzeciego poprzez budowę żelbetowego rdzenia wewnątrz konstrukcji. Dzięki temu możliwe będzie zachowanie ich pełnej wysokości i uniknięcie konieczności skracania.

Odnowiony zostanie również zegar na wieży wodnej – jeden z najbardziej rozpoznawalnych elementów kompleksu. Choć mechanizm zachował się w dobrym stanie, sama wieża wymaga gruntownego remontu.

Wnętrza dawnej kotłowni, maszynowni i hali turbin zyskają nowe funkcje rekreacyjne i gastronomiczne. Powstaną tam m.in. baseny, korty sportowe, kręgielnia oraz strefa food court. Inwestor planuje również uruchomienie browaru rzemieślniczego, który ma nawiązywać do przemysłowej historii miejsca.

Część przestrzeni zostanie udostępniona zwiedzającym – w tym dawny gabinet dyrektora, kuchnia czy tunele kablowe. Renowacji doczeka się także historyczny neon „Elektrociepłownia Szombierki”.

Zwiedzający zajrzą do środka już wkrótce

Pierwszą okazję, by zobaczyć efekty prac z bliska, mieszkańcy i turyści otrzymają już w czerwcu. Właściciel obiektu zapowiada dni otwarte, podczas których będzie można zwiedzić teren inwestycji i poznać szczegóły dalszych planów rewitalizacji.

Historia, która trwa dalej

Elektrociepłownia Szombierki powstała na początku XX wieku jako Kraftwerk Bobrek, według projektu architektów Emila i Georga Zillmannów. Uruchomiona w 1920 roku elektrownia przez dekady zasilała śląski przemysł, dostarczając energię do kopalń, hut i zakładów produkcyjnych.

W kolejnych latach była systematycznie modernizowana i rozbudowywana. Po II wojnie światowej przekształcono ją w elektrociepłownię, która funkcjonowała aż do początku XXI wieku.

Dziś, po latach stopniowego wygaszania działalności, kompleks odzyskuje znaczenie. Wpisany do rejestru zabytków w 2013 roku, ma szansę stać się jednym z najciekawszych przykładów rewitalizacji dziedzictwa przemysłowego w Polsce.

Fot. Hubert Klimek/UM w Bytomiu