Odbudowa po powodzi trwa. Ponad 45 mln zł na naprawę i wzmocnienie infrastruktury wodnej

Dwa lata po katastrofalnej powodzi z września 2024 roku wciąż trwa usuwanie jej skutków. Wody Polskie w Gliwicach kontynuują odbudowę uszkodzonych rzek, wałów i obiektów hydrotechnicznych na terenie województw śląskiego i opolskiego. W 2026 roku rozpoczęto realizację lub procedury związane z 35 zadaniami, których łączna szacunkowa wartość przekracza 45 mln zł.

Powódź z września 2024 roku była jednym z najpoważniejszych zdarzeń hydrologicznych ostatnich lat. Ekstremalne opady związane z niżem genueńskim doprowadziły do gwałtownych wezbrań rzek w południowo-zachodniej Polsce. W regionach wodnych Małej Wisły i Górnej Odry zniszczeniu lub uszkodzeniu uległy koryta cieków, skarpy, wały przeciwpowodziowe, urządzenia regulacyjne oraz liczne obiekty hydrotechniczne.

Skala zniszczeń sprawiła, że prace nie mogły zakończyć się wraz z opadnięciem wody. Odbudowa została rozłożona na kolejne lata, a jej celem jest nie tylko naprawienie tego, co zniszczył żywioł, ale także zwiększenie odporności infrastruktury na przyszłe wezbrania.

Setki zadań po wielkiej wodzie

Pierwsze działania rozpoczęto bezpośrednio po przejściu fali powodziowej. Jeszcze w 2024 roku Wody Polskie w Gliwicach zrealizowały 88 priorytetowych zadań na terenie 21 powiatów i 45 gmin.

Znacznie większy zakres prac przypadł na 2025 rok. Zakończono wówczas 170 zadań związanych z usuwaniem szkód powodziowych. Ich wartość sięgnęła 88,7 mln zł, a roboty prowadzono w 59 gminach na terenie 17 powiatów.

Odbudowa jest kontynuowana także w tym roku. Według danych aktualnych na 27 sierpnia 2026 roku rozpoczęto realizację lub prowadzone są procedury zamówień publicznych dla 35 zadań o łącznej szacunkowej wartości przekraczającej 45 mln zł.

Przed rozpoczęciem robót konieczne jest zabezpieczenie finansowania, przygotowanie dokumentacji projektowej i przetargowej oraz przeprowadzenie postępowań pozwalających wyłonić wykonawców. Prace finansowane są m.in. z dotacji z budżetu państwa, rezerwy celowej oraz środków własnych Wód Polskich.

Naprawiają rzeki, wały i urządzenia hydrotechniczne

Tegoroczne działania obejmują miejsca, których nie udało się objąć wcześniejszymi pracami albo które wymagają bardziej rozbudowanej odbudowy.

Zakres robót jest szeroki. Odtwarzane są uszkodzone koryta rzek i potoków, zasypywane wyrwy, uzupełniane ubytki skarp i dna, a z cieków usuwane są odsypiska, zatory oraz rumosz. Naprawiane i wzmacniane są również wały przeciwpowodziowe, mury oporowe, umocnienia brzegowe i inne urządzenia wodne.

Prace dotyczą także zbiorników i polderów. Prowadzone są przeglądy mechaniczne i elektryczne, pomiary kontrolne oraz aktualizowana jest dokumentacja obiektów hydrotechnicznych. Tam, gdzie jest to konieczne, odtwarzane są nawierzchnie oraz pokrywa roślinna.

W praktyce oznacza to zarówno duże przedsięwzięcia budowlane, jak i punktowe naprawy w miejscach, gdzie powódź pozostawiła wyrwy w brzegach, uszkodziła zabezpieczenia albo ograniczyła przepustowość koryt.

Prace w 26 gminach

Działania prowadzone w 2026 roku obejmują 26 gmin w 12 powiatach województw śląskiego i opolskiego oraz 22 cieki wodne. W przypadku 34 zadań rozpoczęto już rzeczową realizację albo procedury zmierzające do wyłonienia wykonawców.

Na placach budowy realizowanych jest obecnie 27 zadań, a pięć kolejnych zostało już zakończonych i odebranych.

Efekty prac są widoczne m.in. w Goleszowie. Na potoku Radoń odbudowano fragmenty umocnień, zabezpieczono wyrwy denne i odtworzono progi. W Ustroniu zakończyło się natomiast odcinkowe udrażnianie potoku Bładnica wraz z zabezpieczeniem wyrw brzegowych.

Naprawiono również drogi serwisowe przy zbiorniku Racibórz Dolny i polderze Buków.

Od Cieszyna i Bielska-Białej po Odrę

Lista prowadzonych przedsięwzięć pokazuje skalę i różnorodność szkód pozostawionych przez powódź.

W Cieszynie naprawiany jest mur oporowy na prawym brzegu Olzy. Na Złotym Potoku, na terenie gmin Głuchołazy i Prudnik, zaplanowano odbudowę umocnień brzegowych na obszarach nieobjętych wcześniejszymi pracami.

W Brennej remontowany jest stopień na rzece Brennicy wraz z zabezpieczeniem miejsca przebicia hydraulicznego. Prace obejmują także ciek Goczałkowicki, gdzie na odcinku około 430 metrów przewidziano udrożnienie koryta, zabezpieczenie wyrw brzegowych i dennych, naprawę umocnień oraz korpusu wałów przeciwpowodziowych.

W miejscowości Góra w gminie Miedźna wzmacniany i uszczelniany jest lewy wał przeciwpowodziowy. Odtworzona ma zostać również nawierzchnia na jego koronie.

Roboty prowadzone są ponadto na ciekach Starobielskim I w Bielsku-Białej oraz Starobielskim II w Mazańcowicach. W rejonie Bestwiny i Czechowic-Dziedzic zaplanowano usuwanie szkód w korycie rzeki Białej na odcinku około 800 metrów. Kolejne przedsięwzięcie obejmuje ciek Jasienicki w gminie Jasienica.

Na Opolszczyźnie prace dotyczą m.in. lewostronnego wału przeciwpowodziowego Odry w Naroku w gminie Dąbrowa oraz cieku Cisek w rejonie Landzmierza, Sukowic i Jastrzębia. Na terenie gminy Pszów naprawiane są z kolei umocnienia i wyrwy na cieku Syrynka.

Jednym z zadań jest również likwidacja odsypiska w korycie Odry oraz zabezpieczenie erodujących skarp poniżej mostu kolejowego na trasie Rybnik–Chałupki.

Odbudowa ma zwiększyć bezpieczeństwo na lata

Spośród tegorocznych przedsięwzięć związanych z usuwaniem skutków powodzi 13 przypada na obszar Zarządu Zlewni w Katowicach, 17 na teren Zarządu Zlewni w Gliwicach, a pięć na obszar Zarządu Zlewni w Opolu.

Prace prowadzone po powodzi z 2024 roku nie ograniczają się jednak wyłącznie do odtworzenia stanu sprzed katastrofy. Wody Polskie przygotowują kolejne przedsięwzięcia, które mają poprawić bezpieczeństwo mieszkańców oraz infrastruktury w obliczu coraz częstszych gwałtownych zjawisk pogodowych.

Odbudowa uszkodzonych wałów, koryt rzek i urządzeń hydrotechnicznych staje się więc jednocześnie elementem szerszego przygotowania regionu na przyszłe wezbrania. Po doświadczeniach z września 2024 roku znaczenie sprawnej i odpornej infrastruktury przeciwpowodziowej jest szczególnie widoczne.

Fot. Wody Polskie