Pamięci Powstań śląskich. Cykl koncertów
Cykl koncertów plenerowych, wystawa, publikacje historyczne to jedne z wielu atrakcji przygotowanych w Muzeum Śląskim w ramach obchodów 100-lecia Powstań Śląskich.
Sto lat temu zakończyło się zwycięstwem II Powstanie Śląskie. Tłem działań bojowych były przygotowania do plebiscytu, który miał przesądzić o przynależności państwowej Śląska. Głównym celem walki powstańców było wyparcie niemieckiej policji z obszaru plebiscytowego i zastąpienie jej strażą obywatelską, a następnie utworzenie policji plebiscytowej. W krótkim czasie powstańcom udało się zająć niemal cały Górnośląski Okręg Przemysłowy, z wyjątkiem nieatakowanych większych miast, w których stacjonowały wojska alianckie bądź silne oddziały niemieckiej policji bezpieczeństwa. Akcja zakończyła się 25 sierpnia 1920 roku na rozkaz jej dowódców.
Warto przypomnieć, że historia śląskich zrywów narodowowyzwoleńczych ma swoje szczególne miejsce w działalności Muzeum Śląskiego, które powołało w 2005 roku Pracownię Powstań Śląskich. Na stronie internetowej instytucji widnieje od kilku lat wykaz powstańców śląskich zweryfikowanych przez Związek Powstańców Śląskich, zawierający blisko 25 tysięcy nazwisk. W 2017 roku została wydana publikacja „Archiwum Powstań Śląskich” (tom I), będąca początkiem serii poświęconej powstaniom śląskim. Poza najliczniej występującymi spisami osobowymi wydawnictwo zawiera także archiwalne meldunki, zawiadomienia, rozkazy, raporty czy inne dokumenty źródłowe. Pozycja dostępna jest w internetowym sklepie muzealnym.
W ubiegłym roku w Muzeum Śląskim prezentowana była ekspozycja „Niezapomniane. Kobiety w czasie powstań i plebiscytu na Górnym Śląsku”, skupiająca się na roli kobiet w powstaniach śląskich i wydarzeniach okołoplebiscytowych – tematyce do tej pory praktycznie nieznanej i nie dość opracowanej. Podjęte wówczas wątki kontynuuje publikacja pod tym samym tytułem wydana przez Muzeum Śląskie w czerwcu bieżącego roku. Książka przybliża historię kobiet, które można odnaleźć niemal w każdej z form działalności powstańczej. Walczyły z bronią w ręku – chociaż były to sytuacje epizodyczne – organizowały pomoc rannym, były kurierkami czy tłumaczkami, obsługiwały telefony i telegrafy, a także szyły opaski powstańcze i sztandary. Były przy tym uznawane za niezwykle odpowiedzialne i zdyscyplinowane, a także zachowujące spokój i zimną krew.
Wydarzeniem kulminacyjnym dla sierpniowych obchodów
II Powstania Śląskiego będzie koncert plenerowy współorganizowany z Filharmonią Śląską w niezwykłym otoczeniu industrialnej zabudowy połączonej z nowoczesną architekturą Muzeum Śląskiego. W programie wydarzenia planowanego na 22 sierpnia o godz. 19.00 usłyszymy Śląską Orkiestrę Kameralną w repertuarze dzieł kompozytorów polskich, w tym również śląskich. Pod gołym niebem, w uroczystej atmosferze zabrzmią – „I Koncert fortepianowy e-moll op. 11” Fryderyka Chopina, „Czas” na orkiestrę smyczkową Adama Wesołowskiego współtworzony przez melomanów oraz w finale „Koncert na fortepian i orkiestrę smyczkową op. 40” Henryka Mikołaja Góreckiego. Koncert odbędzie się w ramach cyklu „Usłysz nas w Muzeum Śląskim” – w każdą wakacyjną sobotę aż do 22 sierpnia plac Fajrant za budynkiem łaźni głównej zamieni się w muzyczną scenę, na której gościć będą filharmonicy śląscy.
Tym wszystkim, którzy chcą poznać lepiej dzieje naszego regionu z całą jego złożoną historią i bogatą tradycją, polecamy wystawę stałą „Światło historii. Górny Śląsk na przestrzeni dziejów”. Stanowi ona opowieść o Górnym Śląsku od czasów najdawniejszych do przełomu ustrojowego w 1989 roku. Część ekspozycji dotyczy również okresu plebiscytowego i Powstań Śląskich, które doprowadziły do ważnych przemian na Górnym Śląsku. Podczas oglądania tej części wystawy przenosimy się do klasy szkolnej z początku lat 20. XX wieku. Atmosferę tego miejsca oddaje stara ławka służąca jako gablota, w której znajdują się oryginalne przedmioty z epoki: francuskie i niemieckie bagnety, ładownice do karabinów, pistolety oraz lornetka. Na wyświetlanym czarno-białym filmie zobaczymy rekonstrukcję powstańczych potyczek dopełnioną piosenką powstańczą „Już zachodzi czerwone słoneczko…”. Dodatkowo na jednej ze ścian prezentowane są reprodukcje fotografii z walk powstańczych z objaśnieniami oraz mapa, na której w przystępny sposób przedstawiono cel walki założony przez górnośląskiego przywódcę III powstania – Wojciecha Korfantego. Tę wystawę oraz inne ekspozycje w Muzeum Śląskim można zwiedzać od wtorku do niedzieli w godzinach od 12.00 do 18.00.
/MAR/
Materiał powstał we współpracy z Muzeum Śląskim

