Polska Stolica Kultury – „Jesteś na miejscu”. Bielsko-Biała otwiera nowy rozdział w historii polskiej kultury

8 października w Warszawie odbyła się konferencja prasowa inaugurująca nowy ogólnopolski projekt Polskie Stolice Kultury 2026–2028 pod hasłem „Jesteś na miejscu”. Pierwszym miastem, które w 2026 roku otrzyma zaszczytny tytuł Polskiej Stolicy Kultury, będzie Bielsko-Biała. Podczas spotkania przedstawiono główne założenia i zarys programu bielskiej edycji inicjatywy, której szczegóły są dostępne na stronie www.bb2026.pl.

Zrodzone z ducha rywalizacji o Europejską Stolicę Kultury

Idea Polskiej Stolicy Kultury narodziła się z doświadczeń konkursu o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2029. Choć ostatecznie zwyciężył Lublin, to – jak podkreśliło Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego – pozostałe miasta-finaliści: Bielsko-Biała, Katowice i Kołobrzeg, przygotowały projekty o wyjątkowej wartości. Właśnie dlatego w latach 2026–2028 każde z nich kolejno będzie pełnić rolę Polskiej Stolicy Kultury.

Jak zapowiedziała minister kultury Marta Cienkowska, celem projektu jest nie tylko promocja kultury, ale także integracja społeczna, budowanie lokalnej tożsamości i wzmacnianie dumy mieszkańców z własnych miast.

– Chcemy, aby Polska Stolica Kultury była nie tylko tytułem, ale ruchem społecznym, który inspiruje i łączy. To projekt, który ma budować kulturę autentyczną, opartą na lokalnych wartościach i współtworzoną przez mieszkańców – podkreślała minister Cienkowska.

Trzy miasta, trzy historie, jeden cel

W 2026 roku tytuł obejmie Bielsko-Biała, w 2027 – Katowice, a w 2028 roku pałeczkę przejmie Kołobrzeg. Każde z miast będzie miało okazję pokazać swoje dziedzictwo, energię twórczą i lokalną tożsamość.

Podczas konferencji obecni byli przedstawiciele wszystkich trzech ośrodków: Ilona Grędas-Wójtowicz, zastępczyni prezydenta Kołobrzegu, Maciej Stachura, zastępca prezydenta Katowic, oraz Jarosław Klimaszewski, prezydent Bielska-Białej.

– Od lat budujemy markę naszego miasta poprzez kulturę – mówił prezydent Klimaszewski. – Tytuł Polskiej Stolicy Kultury to zaszczyt i zobowiązanie. To dowód, że zaangażowanie naszych mieszkańców i ich pomysły zostały dostrzeżone i docenione. Mamy nadzieję, że ten projekt stanie się inspiracją także dla innych miast.

Kultura jako tkanka miasta

Projekt Polskie Stolice Kultury został wpisany na listę 58 priorytetów rządowych, przyjętych uchwałą Rady Ministrów 9 września. Finansowany będzie z budżetu państwa oraz Funduszy Norweskich, a jego koordynację powierzono Narodowemu Centrum Kultury.

Podczas konferencji Przemysław Smyczek, naczelnik Wydziału Kultury i Promocji Urzędu Miejskiego w Bielsku-Białej, przybliżył ideę bielskiego programu PSK.

– Bielsko-Biała od lat funkcjonuje jako „Miasto Splotów” – mówił. – To miejsce, gdzie spotykają się różne wątki: natura, wspólnota i kreatywność. Te trzy nici tworzą narracyjną oś naszego programu, w którym kultura staje się narzędziem budowania dobrostanu i więzi społecznych.

200 dni święta kultury

Rok 2026 w Bielsku-Białej będzie wypełniony ponad 200 wydarzeniami, rozpisanymi na ponad 200 dni. Wielkie otwarcie zaplanowano na 17 stycznia – miasto ożyje tanecznymi korowodami, performansami i koncertem plenerowym przed Ratuszem, a główna ceremonia odbędzie się w Cavatina Hall.

W czerwcu wystartuje Festiwal Wędrujący, który połączy wszystkie miasta-stolice kultury. Zaplanowano również prestiżowy konkurs muzyczny dla młodych kompozytorów, realizowany we współpracy z Zbigniewem Preisnerem, honorowym obywatelem Bielska-Białej.

W sierpniu 2026 roku miasto zamieni ulicę Zamkową oraz plac Żwirki i Wigury w promenadę kultury – strefę wolną od ruchu samochodowego, oddaną w całości artystom i mieszkańcom.

Kultura, która zostawia ślad

Minister Cienkowska podkreśliła, że Polskie Stolice Kultury mają być czymś więcej niż cyklem wydarzeń. To długofalowy ruch, który ma inspirować, uczyć i integrować.

– Kultura powinna być częścią codzienności, źródłem dumy i innowacji. Chcemy, by ten projekt odpowiadał na współczesne wyzwania – od integracji społecznej po zieloną transformację – mówiła minister.

Na zakończenie konferencji symboliczny sygnał rozpoczęcia projektu zabrzmiał na beskidzkiej trombicie w wykonaniu Macieja Szymonowicza.

Fot. Paweł Sowa/UM w Bielsku-Białej