Szósta kadencja samorządu województwa i Sejmiku była wyjątkowa pod kątem realizacji zadań ze środków unijnych. Nałożyły się na to dwie perspektywy – na lata 2014–2020 i 2021–2027. Łączna pula obu programów wynosi aż 8,88 mld euro.
Dotychczas w ramach dostępnych środków uruchomiono 488 naborów wniosków.
W odpowiedzi na nie zostało złożonych 16 621 wniosków o dofinansowanie na kwotę 30,01 mld zł (czyli 190 proc. dostępnej alokacji – tzn. prawie dwukrotnie przekraczające dostępny budżet). Do realizacji zostało wybranych 7226 wniosków na łączną wartość dofinansowania 16,3 mld zł, co stanowi 103 proc. wykorzystania alokacji. Według stanu na koniec lutego br. w zatwierdzonych wnioskach o płatność beneficjenci przedstawili wydatki na kwotę dofinansowania UE w wysokości 14,72 mld zł.
– Otwarcie perspektywy finansowej w Polsce na lata 2021–2027 ma ogromne znaczenie z perspektywy naszego regionu. Warto zaś przypomnieć, że także o tych kwestiach rozmawialiśmy z panią komisarz Elisą Ferreirą już ponad cztery lata temu, w styczniu 2020 roku podczas zorganizowanej w Katowicach konferencji „W kierunku zielonej gospodarki” poświęconej Funduszowi Sprawiedliwej Transformacji. Ogromne znaczenie miała także wizyta wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej Fransa Timmermansa na Śląsku w grudniu 2022 roku, bowiem kilka dni później nastąpiło oficjalne przekazanie przez Normundsa Poppensa, wicedyrektora generalnego ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej Komisji Europejskiej decyzji o przyznaniu środków w ramach Funduszów Europejskich dla Województwa Śląskiego. Otrzymamy w sumie 5,1 mld euro, kwotę, jaką jeszcze nigdy nasze województwo nie dysponowało. Te fundusze zmienią nasz region.
To nie jest opcja, a zasadniczy kierunek. Od tych kilku najbliższych lat będzie zależał wizerunek Śląska na następne pokolenia – akcentuje kończący kadencję marszałek województwa Jakub Chełstowski.
Największy udział środków finansowych z UE w ramach zawartych umów wystąpił w osi priorytetowej IV. Efektywność energetyczna, odnawialne źródła energii i gospodarka niskoemisyjna – 3,97 mld zł. Drugą z kolei największą wartość umów osiągnięto w priorytecie VI. Transport (2,08 mld zł), a następnie w priorytecie X. Rewitalizacja oraz infrastruktura społeczna i zdrowotna (1,49 mld zł). Bytom i Radzionków, najbardziej dotknięte restrukturyzacją przemysłu ciężkiego i w efekcie kumulacją negatywnych zjawisk społeczno-gospodarczych, zostały uznane w ramach RPO WSL za Obszar Strategicznej Interwencji. Oznaczało to konieczność przeznaczenia specjalnej puli 105 mln euro na kompleksową rewitalizację obu miast w trybie pozakonkursowym: 100 mln euro dla Bytomia i 5 mln euro dla Radzionkowa. Rewitalizacja przestrzeni miejskiej (55 proc. środków) powiązana była z działaniami społecznymi (45 proc. środków) na obszarach, gdzie koncentracja problemów jest najwyższa.
