Robot na sali operacyjnej. Szpital Śląski w Cieszynie wchodzi w nową erę chirurgii

Nowoczesna chirurgia robotyczna nie jest już domeną wyłącznie największych ośrodków klinicznych. Szpital Śląski w Cieszynie przeprowadził pierwsze operacje z wykorzystaniem systemu Versius. Urządzenie warte ponad 8 mln zł ma otworzyć przed cieszyńskimi chirurgami nowe możliwości, a pacjentom zapewnić dostęp do zaawansowanych, małoinwazyjnych metod leczenia znacznie bliżej domu.

Zakup robota został sfinansowany ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. To jednak nie tylko kolejna duża inwestycja sprzętowa. Władze placówki podkreślają, że wdrożenie chirurgii robotycznej jest częścią znacznie szerszego planu modernizacji medycyny zabiegowej w Cieszynie.

Ponad 8 mln zł na chirurgię przyszłości

System Versius to brytyjska, modułowa platforma chirurgii robotycznej wspomagająca lekarzy podczas wykonywania skomplikowanych zabiegów. Zapewnia między innymi trójwymiarowy obraz pola operacyjnego, filtrację drżenia oraz szeroki zakres ruchu narzędzi.

Dzięki temu chirurg może z dużą precyzją wykonywać szczególnie wymagające etapy operacji, takie jak preparowanie tkanek, szycie czy praca w trudno dostępnych przestrzeniach anatomicznych.

Istotną zaletą systemu jest jego modułowa konstrukcja. Poszczególne elementy można ustawiać zależnie od rodzaju zabiegu i potrzeb zespołu operacyjnego. Technologia może być również wykorzystywana w istniejącej, odpowiednio wyposażonej sali operacyjnej bez konieczności jej gruntownej przebudowy.

– Dla chirurga robotyka ma znaczenie wtedy, kiedy poprawia kontrolę nad kluczowymi etapami zabiegu: preparowaniem, koagulacją, szyciem czy pracą w trudno dostępnych przestrzeniach anatomicznych. W takich momentach liczą się stabilizacja pola operacyjnego, trójwymiarowa wizualizacja, filtracja drżenia i pełniejszy zakres ruchu narzędzi niż w klasycznej laparoskopii – wyjaśnia dr n. med. Michał Dyaczyński, lekarz kierujący Oddziałem Chirurgii Ogólnej, Małoinwazyjnej i Onkologicznej Szpitala Śląskiego w Cieszynie.

Jak zaznacza, wprowadzenie robota nie jest jednorazowym przedsięwzięciem. To proces obejmujący przygotowanie personelu, wybór odpowiednich procedur, standaryzację pracy na sali operacyjnej oraz stopniowe zdobywanie doświadczenia przez operatorów.

Technologia to tylko część zmian

Nowy robot jest jednym z elementów większej transformacji zaplecza zabiegowego cieszyńskiego szpitala. Placówka rozwija nowoczesny blok operacyjny, w tym zintegrowaną salę operacyjną, która ma umożliwiać coraz szersze wykorzystywanie zaawansowanych technologii.

Robot sam nie wykonuje operacji. Pozostaje narzędziem w rękach chirurga, dlatego równie ważne jak zakup urządzenia są szkolenia zespołu, odpowiednia organizacja pracy, infrastruktura oraz opracowanie procedur zapewniających bezpieczeństwo pacjentów.

– Rozwój chirurgii robotycznej traktujemy jako część szerszej strategii modernizacji naszego szpitala. Chcemy, aby pacjenci z naszego powiatu mieli również dostęp do nowoczesnych metod leczenia możliwie blisko swojego miejsca zamieszkania. Jednocześnie wiemy, że sama technologia nie wystarczy. Potrzebna jest odpowiednia infrastruktura, przygotowany zespół i dobrze zorganizowane środowisko pracy – podkreśla Adam Śliż, dyrektor Szpitala Śląskiego w Cieszynie.

Zaawansowane operacje bliżej domu

Jednym z najważniejszych efektów inwestycji ma być zwiększenie dostępności nowoczesnego leczenia dla mieszkańców powiatu cieszyńskiego i południowej części województwa śląskiego.

Dotychczas część pacjentów wymagających najbardziej zaawansowanych procedur musiała szukać pomocy w dużych ośrodkach klinicznych. Rozwijanie podobnych możliwości w szpitalach regionalnych może ograniczyć konieczność dalekich wyjazdów, co ma szczególne znaczenie w przypadku leczenia wymagającego hospitalizacji, kontroli pooperacyjnych i zaangażowania rodziny.

O powodzeniu całego przedsięwzięcia nie będzie jednak świadczyć samo posiadanie nowoczesnego urządzenia. Znaczenie będą miały liczba i rodzaj wykonywanych procedur, doświadczenie zespołów oraz odpowiednie wykorzystanie możliwości systemu.

– Przez lata robot kojarzył się z dużą, kosztowną infrastrukturą, którą trudno było wpisać w codzienną pracę bloku operacyjnego. Versius pokazuje inny kierunek: to system modułowy i mobilny, który można wprowadzić do istniejącej sali operacyjnej bez konieczności jej gruntownej przebudowy oraz dostosować do organizacji pracy szpitala – wskazuje Marcin Bruszewski, prezes zarządu Innovaris, dostawcy urządzenia.

Robotyka coraz szerzej wykorzystywana w medycynie

Versius znajduje zastosowanie w różnych dziedzinach chirurgii. System jest wykorzystywany między innymi w chirurgii ogólnej, urologii, ginekologii, chirurgii dziecięcej oraz chirurgii klatki piersiowej.

Rozwój podobnych technologii jest częścią szerszej zmiany zachodzącej w medycynie. Zabiegi małoinwazyjne pozwalają ograniczać rozległość ingerencji chirurgicznej, a jednocześnie stawiają przed szpitalami nowe wymagania dotyczące sprzętu, kwalifikacji personelu i organizacji pracy.

Dla Cieszyna rozpoczęcie operacji robotycznych oznacza więc coś więcej niż uruchomienie kolejnego urządzenia. To budowanie kompetencji, które dotąd kojarzono przede wszystkim z dużymi centrami medycznymi.

Szpital inwestuje w rozwój

Wprowadzenie systemu wartego ponad 8 mln zł jest kolejnym etapem inwestycji realizowanych przez Szpital Śląski. W ostatnich latach placówka modernizowała między innymi Szpitalny Oddział Ratunkowy, rozwijała diagnostykę obrazową oraz inwestowała w onkologię, psychiatrię i cyfryzację procesów medycznych.

Łączna wartość realizowanych projektów przekroczyła 100 mln zł. Szpital po raz piąty uzyskał również Certyfikat Akredytacyjny Ministerstwa Zdrowia.

Pierwsze operacje z wykorzystaniem Versiusa otwierają kolejny rozdział w historii cieszyńskiej placówki. Jeżeli program chirurgii robotycznej będzie konsekwentnie rozwijany, nowoczesne procedury, po które jeszcze niedawno pacjenci musieli jechać do największych ośrodków w kraju, będą coraz częściej dostępne na miejscu – w Cieszynie.