4 grudnia 2024 roku w Rudzie Śląskiej odbędą się uroczystości z okazji Barbórki. W tym dniu miasto po raz kolejny odda hołd tradycji, organizując akademie, msze święte oraz koncerty orkiestr górniczych, które od ponad stu lat stanowią nieodłączną część obchodów.
Tradycyjne obchody i wydarzenia
Obchody Barbórki w Rudzie Śląskiej rozpoczęły się już 30 listopada, kiedy to w KWK Ruda – Ruch Halemba odbyła się biesiada górnicza. W poniedziałek 2 grudnia, o godzinie 13:00, w kościele pw. św. Pawła w Nowym Bytomiu odprawiona została msza w intencji górników Spółki Restrukturyzacji Kopalń.
3 grudnia, o godz. 15:00, w Domu Kultury w Bielszowicach odbędzie się Akademia Barbórkowa KWK Ruda. W dniu święta, 4 grudnia, górnicy rozpoczną celebrację modlitwą w cechowni kopalni Ruda, a następnie udadzą się na mszę świętą do kościoła w Bielszowicach. Uroczystość uświetni występ Orkiestry Dętej KWK Bielszowice, która po mszy zagra koncert na placu przed kościołem. Tego samego dnia o godz. 9:00 odprawiona zostanie msza w kościele pw. św. Wawrzyńca i św. Antoniego w dzielnicy Wirek, której towarzyszyć będzie Orkiestra Dęta KWK „Pokój”. 14 grudnia, w hali MOSiR w Halembie, odbędzie się Centralna Akademia Barbórkowa Związku Zawodowego Górników w Polsce.
Historia KWK Ruda
KWK „Ruda” to największa kopalnia w Polsce, powstała z połączenia trzech zakładów: „Bielszowice”, „Halemba-Wirek” i „Pokój”. Historia tych kopalń sięga końca XIX wieku. Kopalnia „Bielszowice” rozpoczęła działalność w 1895 roku, a w 1993 roku weszła w skład Rudzkiej Spółki Węglowej. Kopalnia „Halemba” została otwarta w 1957 roku jako pierwsza kopalnia w Polsce oddana do eksploatacji po II wojnie światowej. Obecnie kopalnia „Ruda” funkcjonuje w dwóch ruchach: „Bielszowice” i „Halemba”, a po przekazaniu Ruchu „Pokój” do Spółki Restrukturyzacji Kopalń kontynuuje działalność w tej formie.
Św. Barbara – patronka górników
Barbórka to czas szczególnego wspomnienia o św. Barbarze, patronce górników. Według tradycji, Barbara pochodziła z pogańskiej rodziny z Heliopolis, a po nawróceniu na chrześcijaństwo została skazana na śmierć przez swojego ojca. Została ścięta około roku 305, a legenda głosi, że w chwili zagrożenia schroniła się w skale, która się przed nią rozstąpiła. Górnicy do dziś zwracają się do św. Barbary z prośbą o opiekę i bezpieczne szychty.
Św. Barbara jest patronką Rudy Śląskiej od 1996 roku, kiedy to Rada Miejska w Rudzie Śląskiej uchwaliła ustanowienie jej patronką miasta. Dekret Stolicy Apostolskiej w tej sprawie został podpisany w 1998 roku, a równocześnie przyjęto nową formę herbu miasta, w którym pojawia się wizerunek świętej. Od tego czasu Barbórka w Rudzie Śląskiej stała się dniem wyjątkowym, obchodzonym z szacunkiem i dumą przez mieszkańców i górników.
Orkiestry górnicze – duma Rudy Śląskiej
W Rudzie Śląskiej działają trzy orkiestry górnicze, które są nieodłączną częścią obchodów Barbórki. Orkiestra KWK Halemba została założona w 1960 roku i nieprzerwanie kultywuje tradycje muzyczne górników. Orkiestra Dęta KWK Bielszowice obchodzi w 2024 roku 105-lecie istnienia, a jej historia sięga 1919 roku. Z kolei Orkiestra Dęta KWK Pokój została założona w 1922 roku, a od 1993 roku prowadzi ją Jacek Kampa.
Fot. UM w Rudzie Śląskiej
