Ruszamy szlakiem Karla Bruggera – architekta, który nadał Bytomiowi secesyjny blask

Przez wiele dekad Bytom nazywano „małym Wiedniem”. Nie bez powodu – na każdym kroku można tu spotkać ślady secesyjnej architektury, która na początku XX wieku odmieniła oblicze miasta. W ubiegłym roku mieszkańcy i turyści mogli poznać 35 kamienic Śródmieścia w ramach Szlaku Architektury Secesyjnej. Teraz przyszedł czas na jego kontynuację – nowy szlak poświęcony Karlowi Bruggerowi, miejskiemu radcy budowlanemu, którego projekty do dziś zachwycają detalem, proporcją i kolorem.

Od małego Wiednia po współczesne szlaki

Karl Brugger przybył do Bytomia w 1901 roku i bardzo szybko odcisnął na nim swoje piętno. Już jego pierwszy projekt – gmach Miejskiej Katolickiej Szkoły Realnej (obecne IV Liceum Ogólnokształcące przy pl. Sikorskiego) – stał się symbolem nowego stylu. Był to jeden z pierwszych na Górnym Śląsku budynków secesyjnych, w których architekt odważnie zreinterpretował tradycyjne formy, tworząc dzieło pełne finezji i światła.

Brugger zaprojektował także wiele innych obiektów użyteczności publicznej, które do dziś stanowią ozdobę miasta. Wśród nich znajdują się m.in.:

• monumentalny kompleks Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego nr 4 przy al. Legionów,
• rozbudowa dawnej Szkoły Rejonowej nr 4 przy ul. Chrobrego,
• elegancki budynek Szkoły Rejonowej nr 5 (obecnej SP nr 5),
• dawna szkoła ewangelicka przy pl. Klasztornym (dzisiejsza Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna),
• nowatorska w swoim czasie oczyszczalnia ścieków i spalarnia śmieci przy ul. Zabrzańskiej.

– Karl Brugger nie tylko tworzył piękne budynki, ale i nowoczesne miasto – podkreśla prezydent Bytomia, Mariusz Wołosz. – Potrafił połączyć funkcjonalność z estetyką, a jego projekty do dziś pokazują, że architektura użyteczności publicznej może być sztuką.

Secesyjne detale i miejskie opowieści

Nowy szlak to nie tylko spacer po budynkach – to podróż przez historię i styl, opowiedziana przez glazurowane cegły, motywy meandra i kolorowe fasady, które tak charakterystycznie wyróżniają twórczość Bruggera.

Powstała specjalna mapa z opisem 12 budynków jego autorstwa, dostępna w Biurze Promocji Bytomia. Dla miłośników nowoczesnych form zwiedzania przygotowano też serię podcastów o architekturze Bruggera, dostępnych w serwisie YouTube oraz na stronie bytom.pl/czas-wolny/szlak-bruggera.

Do końca listopada na ośmiu z tych budynków pojawią się ozdobne tablice informacyjne, które pozwolą lepiej poznać ich walory architektoniczne.

Współczesny przewodnik po secesyjnym Bytomiu

Autorem opracowania szlaku i materiałów promocyjnych jest Marek Wójcik – współtwórca Cyfrowej Biblioteki Bytomskiej Architektury, pasjonat miejskich zabytków i przewodnik.
– Biała glazurowana cegła, dekoracyjne motywy roślinne i geometryczne, mansardowe dachy – to kwintesencja stylu Bruggera. Wiele jego budynków, mimo upływu lat, wciąż zachwyca świeżością i pomysłowością – mówi Wójcik.

W sobotę, 8 listopada o godz. 10.00, Marek Wójcik poprowadzi wyjątkowy spacer śladami Karla Bruggera. Uczestnicy zwiedzą m.in. wnętrza IV Liceum Ogólnokształcącego przy pl. Sikorskiego, gdzie zachowały się oryginalne elementy wystroju. Udział w spacerze jest bezpłatny, a zapisy przyjmuje Biuro Promocji Bytomia (tel. 32 786 82 20) od 6 listopada od godz. 9.00. W przypadku niepogody zwiedzanie zostanie ograniczone do wnętrza szkoły.

Architekt, który stworzył nowe oblicze miasta

Z biegiem lat Brugger sięgał po coraz bardziej nowoczesne rozwiązania. Jego późniejsze projekty – jak komisariat policji przy ul. Rostka 14 czy Szpital Specjalistyczny nr 1 przy ul. Żeromskiego – pokazują, że potrafił łączyć prostotę formy z elegancją i precyzją wykonania.

Jako radca budowlany odpowiadał także za rozwój urbanistyczny Bytomia – planował sieć ulic, kanalizację i wprowadzał przepisy budowlane, które uporządkowały dynamicznie rozwijające się miasto. Wspólnie z nadburmistrzem Georgiem Brüningiem stworzył wizję Bytomia jako nowoczesnego ośrodka przemysłowego i kulturalnego.

Brugger – twórca bytomskiej secesji i miejskiego stylu życia

Dzięki projektowi „Karl Brugger. Twórca bytomskiej secesji – i nie tylko” mieszkańcy mogą na nowo odkryć, jak wielkie znaczenie miała jego praca dla kształtu dzisiejszego miasta. Całkowity koszt realizacji przedsięwzięcia wyniósł 7,4 tys. zł, z czego 2 tys. zł stanowi dofinansowanie Śląskiej Organizacji Turystycznej w Katowicach.