Skrzyżowanie torów w Orzeszu

O kolejowej ciekawostce pisze Przemysław Brych – inżynier bezpieczeństwa transportu kolejowego, pracownik branży kolejowej od ponad 10 lat. Pracował między innymi jako konduktor, kierownik pociągu, kasjer, dyspozytor. Żaden kolejowy temat nie jest mu obcy.

Województwo śląskie jest turystycznie atrakcyjne kolejowo, o czym wie mało osób, a wiele miejsc warte jest uwagi. Dziś opowiem o kolejnym takim miejscu.

Wcześniej pisałem już o kolejach wąskotorowych, ale to nie wszystko. Mało kto już pamięta, ale z pewnością starsi pamiętają, że w Orzeszu znajdowało się skrzyżowanie torów pod kątem prostym. Co prawda podobne skrzyżowania, głównie pomiędzy liniami tramwajowymi i kolejowymi zdarzają się w Polsce dość często, ale linie kolejowe skrzyżowane w takiej konfiguracji są rzadkością w naszym kraju, a nawet w Europie. 

Skrzyżowanie torów istnieje do dziś, ale nie służy już pociągom. Zostało one umieszczone, na skwerze koło urzędu miasta w Orzeszu. Jednak pytanie, gdzie skrzyżowanie mogliśmy znaleźć w czasie, kiedy służyło ono jeszcze pociągom pasażerskim? Znajdowało się na przecięciu dwóch linii kolejowych. Pierwsza z nich to linia kolejowa nr 169 Orzesze Jaśkowice – Tychy.

Jest to linia, która służy dziś głównie pociągom dalekobieżnym oraz towarowym. W przeszłości kursowały na niej pociągi osobowe z Orzesza Jaśkowice do Tychów. Dziś linia jest gruntowanie zmodernizowana. Druga linia, która przecinała się pod kątem dziewięćdziesięciu stopni z linią nr 169 to linia 159 Orzesze – Wodzisław Śląski. Ta druga trasa, która pozwalała na przejazd pociągów z Katowic do Jastrzębia-Zdroju, nie miała tyle szczęścia, niestety została rozebrana, przez co skrzyżowanie linią Orzesze Jaśkowice Tychy także stało się zbędne.

Dziś linia ma zostać odbudowana, ale skrzyżowanie zostanie zastąpione torami, które zostaną w przyszłości przeprowadzone w dwóch poziomach.
Samo skrzyżowanie, które znajduje się przed urzędem miasta, powstało w 1884 roku, kiedy  oddano do eksploatacji trasę z Orzesza do Żor. W odległości około pół kilometra od głównej stacji w Orzeszu. Trasa ta krzyżowała się z wybudowaną w 1865 roku ze wspomnianą linią łączącą Orzesze Jaśkowice z kopalnią węgla Bolesław Śmiały, a dziś prowadzi do Tychów.  

W tym samym roku oddany został do użytku, budynek posterunku osłonnego. Skrzyżowanie przestało pełnić swą rolę w 2001 roku, gdy zlikwidowana została linia kolejowa 159. W 2002 roku sam posterunek został zamknięty, a  skrzyżowanie ostatecznie rozebrano w marcu 2010 roku, pomimo wielu protestów Jednak protesty na coś się zdały, bo przeniesiono je właśnie przed urząd miasta w Orzeszu. W serwisie YouTube do dziś znajdziemy filmy z czasów, kiedy skrzyżowanie pełniło jeszcze swoją rolę.