Aż miliard złotych trafi do przedsiębiorców w ramach wsparcia związanego z epidemią koronawirusa, która wielu z nich zmusiła do zawieszenia działalności gospodarczej. Pieniądze realnie mają pomóc im uratować się przed bankructwem.
Inicjatorem programu jest marszałek Województwa Śląskiego Jakub Chełstowski
Śląski Pakiet dla Gospodarki opiera się w dużym stopniu o środki unijne zarządzane z poziomu województwa. Pakiet będzie uzupełnieniem działań strony rządowej w ramach tzw. Tarczy Antykryzysowej.
Śląski Pakiet dla Gospodarki obejmuje pięć filarów.
I filar – pożyczki obrotowe i proste wsparcie zwrotne
W pierwszym filarze sektor Małych i Średnich Przedsiębiorstw do może skorzystać z puli 446 mln zł pochodzącej z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego rozpisanego na lata 2014-2020. Pożyczek będą udzielać trzy podmioty: Fundusz Górnośląski, Towarzystwo Inwestycji Społeczno-Ekonomicznych i Bank Pekao S.A. Z racji, że znaleźliśmy się w sytuacji nadzwyczajnej, Komisja Europejska dopuszcza finansowanie kapitału obrotowego na regulowanie bieżących zobowiązań, przede wszystkim wynagrodzeń pracowników, ale także ponoszenia kosztów zabezpieczających prowadzoną działalność gospodarczą, towary, usługi, zapasy, koszty najmu itp. Dlatego planowane są zmiany w warunkach udzielanego wsparcia w już funkcjonującym instrumencie finansowym. Oto rozwiązania, jakie daje finansowanie:
• możliwość kwalifikowania kapitału obrotowego bez powiązania z wydatkami inwestycyjnymi,
• modyfikacja katalogu obszarów wsparcia z uwzględnieniem sektora zdrowia,
• modyfikacja katalogu wydatków kwalifikowalnych,
• modyfikacja katalogu grupy docelowej,
• modyfikacja warunków wsparcia (m.in. okres karencji, wartość pożyczki, okres spłaty pożyczki, brak zbędnych formalności czy zabezpieczenia),
• czasowe odstąpienie od weryfikacji trudnej sytuacji przedsiębiorstw i dopuszczenie możliwości dofinansowywania działalności takich podmiotów (w obecnej sytuacji wiele przedsiębiorstw może zmagać się z trudnościami w zakresie prowadzenia działalności. Środki powinny być skierowane właśnie do nich, zwłaszcza na działalność operacyjną, tak, by pomóc im przezwyciężyć trudności),
• zwiększenie limitu dopuszczalności pomocy de minimis (jeśli taka możliwość zostanie dopuszczona),
• zwiększenie ilości godzin pracy doradców dla MŚP u Pośredników Finansowych.
Planowane są także uproszczenia dla sektora MŚP w ramach udzielonych już pożyczek. Sytuacja każdego pożyczkobiorcy jest analizowana indywidualnie w przypadku wystąpienia o m.in. wydłużenie okresu realizacji inwestycji, wydłużenie okresu spłaty czy karencji, zmiany harmonogramu spłaty itp.
W ramach działań już zrealizowanych od 17 marca do 27 marca 2020 r. Fundusz Górnośląski SA w Katowicach wyraził zgody na prolongatę spłaty 132 umów pożyczek dla przedsiębiorców na łączną prolongowaną kwotę 2.145 097,32 zł, co stanowi ok 20% portfela pożyczek aktywnych. Przewiduje się, że w kwietniu podobne prolongaty będą dotyczyć ok 40% portfela pożyczek.
II filar – pomoc w utrzymaniu miejsc pracy
W tym przypadku są to środki nie tylko z RPO, ale także ogólnokrajowego programu POWER. Dzięki tym pieniądzom możliwe stanie się dofinansowanie do wynagrodzeń. Wsparcie dostępne będzie dla MŚP, osób samozatrudnionych i organizacji pozarządowych. Aby je uzyskać, wystarczy wykazać spadek obrotów z dwóch kolejnych miesiącach br., w porównaniu do analogicznego okresu zeszłego roku. Wsparcie udzielane będzie na okres maksymalnie 3 miesięcy. Obecnie ustalane są kwoty możliwej wysokości wsparcia. Przedsiębiorcy będą mogli ubiegać się o te środki bezpośrednio w Powiatowych Urzędach Pracy. Drugi filar niesie ze sobą również możliwość dofinansowania z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Takie rozwiązanie wprowadzono już 1 kwietnia. Na czym polega ono w praktyce? Otóż przedsiębiorcy mogą ubiegać się o środki w związku z przestojem ekonomicznym lub obniżonym wymiarem czasu pracy. Wnioski o przyznanie świadczenia można składać do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach za pomocą formularza dostępnego na stronie praca.gov.pl. Istnieje również możliwość dofinansowania szkoleń dla MŚP do 80 % kosztów i jest to wsparcie dostępne w ramach podmiotowego systemu finansowania usług. Szacowana kwota na te działania wynosi 105 mln zł. W drugim filarze znalazło się także subsydiowane zatrudnienie oraz staże – narzędzia aktywizacji zawodowej. Wsparcie pozwoli zmniejszyć koszty zaangażowania personelu po stronie przedsiębiorcy. Szacowana kwota na te działania to 57,5 mln zł. To rozwiązanie przewiduje dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej i działania outplacement – ze wsparcia będą mogły skorzystać m.in. osoby zwolnione z pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Szacowana kwota na ta działania to 64,9 mln zł. W tym punkcie programu ujęte zostały staże, szkolenia, subsydiowane zatrudnienie i dotacje na otwarcie działalności gospodarczej dla osób młodych (do 30 roku życia) – narzędzie aktywizacji zawodowej dostępne w Programie Operacyjnym Wiedza Edukacja Rozwój. Wsparcie pozwoli na zmniejszenie kosztów zaangażowania personelu po stronie przedsiębiorcy, subsydiowane zatrudnienie w miejscu pracy oraz zapewni środki na podjęcie działalności gospodarczej. Szacowana kwota to około 96 mln zł.
– szkolenia dla pracodawców – Wojewódzki Urząd Pracy proponuje pracodawcom szkolenia w zakresie obowiązków pracodawców i praw pracowniczych, form wsparcia dla pracowników, profilowania zwalnianych pracowników i identyfikację ich potrzeb.
III filar – bezzwrotne wsparcie i inwestycje
W ramach trzeciego filaru, planowane jest uruchomienie nowego naboru dla przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych skutkami pandemii w ramach RPO WSL 2014-2020. W tym celu wyodrębniona została alokacja w wysokości ok. 76 mln zł. Środki te zostaną przeznaczone na wsparcie przedsiębiorców z sektora MŚP, w celu utrzymania miejsc pracy zagrożonych likwidacją w wyniku zagrożenia zdrowia publicznego oraz utrzymania ich konkurencyjności. Dzięki rozszerzeniu zakresu interwencji i złagodzeniu warunków wsparcia, dostęp do dofinansowania będą miały przedsiębiorstwa z sektorów najbardziej dotkniętych skutkami pandemii – turystyka, tzw. przemysł czasu wolnego, gastronomia, które rzadko miały możliwość pozyskania wsparcia w formie wspomnianej dotacji.
Przedsiębiorstwa będą mogły przeznaczyć dotacje m.in. na: nakłady na inwestycje produkcyjne przyczyniające się do rozbudowy parku maszynowego niezbędnego do utrzymania bieżącej produkcji, zakup surowców, materiałów, produktów i towarów. Te środki można także przeznaczyć na koszty bieżące m.in.: opłaty leasingowe, raty kredytu, opłaty związane z utrzymaniem budynków, koszty pomocy prawnej, doradztwa i koszty wynagrodzeń pracowników.
W ramach trzeciego filaru, Śląskie Centrum Przedsiębiorczości pracuje nad opracowaniem zasad dla nowego typu projektu. Konkurs zostanie ogłoszony jeszcze w drugim kwartale 2020 roku i zostanie przeprowadzony w formule zamkniętej. W ramach konkursu przewiduje się między innymi:
• udzielanie wsparcia przedsiębiorstwom z sektora MŚP wdrażającym innowacje w skali przedsiębiorstwa (dotychczas wymaganym poziomem była skala regionu),
• wsparcie inwestycji przyczyniających się do utrzymania miejsc pracy/ tworzenia nowych miejsc pracy czy dywersyfikacji prowadzonej działalności,
• wsparcie inwestycji prowadzących do zmiany procesu produkcji/procesu świadczenia usług czy zmiany w organizacji pracy
• zastosowanie pomocy de minimis i zwiększenie intensywności pomocy do 85% kosztów kwalifikowalnych lub programu pomocowego zaakceptowanego przez KE,
• sfinansowanie kosztów związanych z przedsięwzięciem takich jak: nabycie nowych i używanych maszyn, urządzeń, wynagrodzenia pracowników w okresie realizacji projektu, zakup surowców i materiałów niezbędnych do rozpoczęcia produkcji/świadczenia usług oraz koszty pośrednie,
• w stosunku do dotychczasowych konkursów poszerzenie katalogu dokumentów poświadczających posiadanie środków własnych w celu spełnienia warunku dot. posiadania zasobów finansowych,
• skoncentrowania się na przedsiębiorstwach prowadzących działalność na terenie województwa śląskiego poprzez m.in. uwzględnienie kryterium punktowego za właściwość urzędu skarbowego zlokalizowanego w województwie śląskim.
Śląskie Centrum Przedsiębiorczości wydłużyło również nabór w trwającym konkursie Innowacje w MŚP z pulą dofinansowania w wysokości ponad 86 mln złotych
IV filar – promocja, inwestycje, eksport
W czwartym filarze ujęty jest projekt „Promocja gospodarcza regionu oraz działania związane z tworzeniem przyjaznych warunków do inwestowania i eksportowania” i jest współfinansowany ze środków unijnych a realizowany przez Województwo Śląskie w partnerstwie z Funduszem Górnośląskim SA. Na ten cel zarezerwowano 24,6 mln zł. Z tych pieniędzy będzie możliwe sfinansowanie bezpośrednich inwestycji w regionie, czy pokrycie kosztów eksportu w przypadku firm sektora MŚP. Projekt w praktyce ma przyciągać przedsiębiorców i zachęcać ich do podejmowania i rozszerzania działalności eksportowej. Drugi z projektów wchodzących w skład czwartego filara to „Inter Silesia” – także finansowany ze środków UE a realizowany przez Fundusz Górnośląski SA w partnerstwie z Województwem Śląskim. W tym paragrafie zabezpieczono 26,3 mln zł. W ramach projektu zostanie stworzona sieć doradców reprezentujących przedsiębiorstwa na światowych rynkach. Przedsiębiorcy mogą tu liczyć nie tylko na doradztwo biznesowe, ale i również na możliwość skorzystania np. z biura tłumaczeń.
Wsparcie w czwartym filarze skierowane jest do przedsiębiorców, organizacji pozarządowych oraz gmin z obszarów szczególnie dotkniętych skutkami pandemii, w szczególności w turystyce związanej z organizacją imprez i spotkań, przemysłem czasu wolnego, wydarzeniami sportowymi oraz kulturalnymi.
Wśród propozycji znajdują się konkursy ofert na zadania publiczne Województwa Śląskiego w dziedzinie turystyki wspierające m.in.: turystykę zorganizowaną, obiekty i atrakcje turystyczne oraz nowe produkty turystyczne.
V filar – kapitał zachęcający inwestorów
Śląski Fundusz Rozwoju wprowadzi instrument inwestycyjny w formie finansowania projektów podmiotów z sektora MSP, posiadających formę spółek kapitałowych, rokujących dobrze na przyszłość. Mogą z niego korzystać także przedsiębiorcy, którzy inicjują innowacyjne projekty lecz brakuje im pieniędzy na wdrażanie pomysłów. Instrument będzie ponadto wspierał aktywność i elastyczność firm względem zmieniających się warunków rynkowych. Instrument dedykowany w szczególności dla firm z sektorów inteligentnych i rozwojowych.
Minimalna wysokość finansowania to 20 mln zł, ale model wejść kapitałowych proponowany przez ŚFR zakłada współpracę z inwestorami prywatnymi i instytucjonalnymi, którzy wniosą dodatkowy wkład finansowy. Tym samym pula może się zwiększyć nawet trzykrotnie! Inwestycje będą realizowane w koinwestycji z funduszami publicznymi, Venture Capital i Private Equity, a także Inwestorami Prywatnymi wywodzącymi się z branży medycznej, nowych technologii, IT, energetyki, itp. Ticket inwestycyjny ŚFR w innowacyjny projekt może wynieść jednorazowo 3 mln zł przy elastycznym podejściu do finansowania startupów i firm na różnym poziomie rozwoju. Co istotne, środki powierzane w ramach wejścia kapitałowego firmie nie mają charakteru pożyczki. Jest to inwestycja, która w przyszłości ma przynieść określone korzyści obu stronom. Dla firm innowacyjnych wsparcie tego typu instrumentem będzie miało kluczowe znaczenie dla rozwijania i skalowania projektów. Zasilenie kapitałem inwestycyjnym umożliwi innowacyjnym firmom wdrożenie nowych, ulepszonych produktów i usług. Zwiększy także ich możliwości kapitałowe, tym samym zapewniając odporność na koniunkturalne wahania, a nawet załamania rynku. Inwestycje w dobre technologicznie projekty w dłuższej perspektywie powinno zapewnić zwrot kapitału dla inwestora – w tym przypadku dla województwa.
IDZIEMY Z POMOCĄ!
Jakub Chełstowski
marszałek województwa
Kryzys związany z pandemią koronawirusa wymusza na nas przewartościowanie regionalnej polityki gospodarczej i skupienie się na wyzwaniach związanych z odbudową potencjału gospodarczego Śląska. To szerokie wsparcie finansowe w ramach pożyczek, instrumentów bezzwrotnych, ale także działania wspierające i zmierzające do utrzymania miejsc pracy w regionie. Wierzę, że współpracując jesteśmy w stanie wyjść z kryzysu obronną ręką.
