Śląskie wyznacza kierunek działań dla klimatu. Rusza pierwszy w Polsce Regionalny Plan Adaptacji i Śląskie Centrum Klimatu

Województwo Śląskie jako pierwsze w kraju przyjęło Regionalny Plan Adaptacji do zmian klimatu – kompleksowy dokument, który ma pomóc samorządom, instytucjom i mieszkańcom przygotować się na skutki globalnego ocieplenia. Wraz z nim startuje Śląskie Centrum Klimatu, czyli regionalny hub wiedzy, doradztwa i współpracy.

– To dobra wiadomość dla wszystkich mieszkańców regionu. Regionalny Plan Adaptacji to bezpieczniejsze miasta i gminy, mądrzejsze gospodarowanie wodą i jeden wspólny język działań na rzecz lepszego życia w województwie. Śląskie Centrum Klimatu pozwoli nam przejść od planów do konkretnych działań – podkreśla Rafał Adamczyk, członek Zarządu Województwa Śląskiego.

Klimat wymaga współpracy, nie deklaracji

Nowy plan to swoista „mapa drogowa” dla całego regionu. Wyznacza kierunki i standardy współpracy między samorządami, uczelniami, instytucjami publicznymi oraz organizacjami społecznymi w obliczu coraz częstszych zjawisk ekstremalnych – fal upałów, gwałtownych opadów czy suszy.

Dokument został przygotowany we współpracy z Instytutem Ochrony Środowiska – Państwowym Instytutem Badawczym i powstał w wyniku szerokich konsultacji z gminami oraz partnerami społecznymi.

– Regionalny Plan Adaptacji to efekt pracy opartej na danych, analizach i dialogu z samorządami. Porządkuje role, wzmacnia koordynację i tworzy wspólną podstawę dla lokalnych działań – wyjaśnia Agnieszka Kuśnierz z Instytutu Ochrony Środowiska – PIB.

Zielone miasta, retencja i informacja o zagrożeniach

W praktyce przyjęcie planu oznacza więcej zieleni, skuteczniejszą retencję wody oraz lepsze systemy ostrzegania o zagrożeniach pogodowych. Dokument wskazuje, jak mądrze kształtować przestrzeń miejską i wiejską, by łagodzić skutki zmian klimatu.

Wśród priorytetów znalazły się:

• rozwój terenów zielonych i błękitno-zielonej infrastruktury,
• zwiększenie zdolności retencyjnych gmin,
• poprawa systemów informacji i ostrzegania o zagrożeniach,
• edukacja klimatyczna i angażowanie mieszkańców,
• monitorowanie postępów i stałe doskonalenie działań.

Śląskie Centrum Klimatu – z planu do praktyki

Rolą samorządu województwa jest koordynacja i łączenie partnerstw w całym regionie, tak aby lokalne inicjatywy wzajemnie się wzmacniały. Kluczowym narzędziem wdrażania tych założeń ma być Śląskie Centrum Klimatu.

Nowo powstały ośrodek będzie pełnił funkcję regionalnego centrum wiedzy i kompetencji. Udzieli wsparcia samorządom, udostępni dobre praktyki i dane, zorganizuje szkolenia oraz akcje edukacyjne dla mieszkańców. Centrum stanie się również przestrzenią współpracy administracji, nauki i organizacji społecznych przy projektach zwiększających odporność regionu na skutki zmian klimatu.

Dla wszystkich, którzy chcą działać lokalnie

Zarówno Regionalny Plan Adaptacji, jak i Śląskie Centrum Klimatu są skierowane do wszystkich jednostek samorządu terytorialnego – miast, gmin i powiatów – a także do instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo, gospodarkę wodną i ochronę środowiska. Dokument stanowi punkt odniesienia dla gmin opracowujących własne plany adaptacji, a dla mniejszych organizacji – źródło wiedzy, danych i inspiracji do działań w skali lokalnej.

Fot. Andrzej Grygiel/UMWS