Śląskie wyznacza kierunek. Pierwszy w Polsce Regionalny Plan Adaptacji do zmian klimatu przyjęty

Województwo Śląskie jako pierwsze w kraju przyjęło Regionalny Plan Adaptacji do zmian klimatu (RPA) – dokument, który ma pomóc regionowi skuteczniej reagować na rosnące zagrożenia związane z globalnym ociepleniem. To pionierska inicjatywa na poziomie regionalnym, która może stać się wzorem dla innych części Polski.

Dokument strategiczny na miarę wyzwań XXI wieku

RPA powstał w zgodzie z długofalową polityką rozwoju regionu, a jego zapisy wpisują się w „Strategię Rozwoju Województwa Śląskiego – Śląskie 2030. Zielone Śląskie”. Kluczowe cele planu to:

• przygotowanie samorządów do prowadzenia skutecznych działań adaptacyjnych,
• zmniejszenie podatności regionu na skutki zmian klimatycznych,
• wzmocnienie odporności województwa wobec zagrożeń takich jak fale upałów, powodzie czy susze.

Dokument nie tylko wskazuje kierunki działań na poziomie regionalnym i lokalnym, lecz także pełni funkcję koordynacyjną – wspierając już istniejące plany miejskie oraz te, które dopiero powstaną.

18 miesięcy prac i szerokie konsultacje

Plan przygotowano w ramach projektu LIFE-IP COALA, a opracował go Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy. W trakcie 18 miesięcy prac przeprowadzono m.in. 16 warsztatów w subregionach oraz konsultacje społeczne.

Efektem była identyfikacja trzech głównych priorytetów adaptacyjnych:

• bezpieczeństwo (zdrowotne, powodziowe, energetyczne, żywnościowe i wodne),
• błękitno-zielona infrastruktura, stanowiąca naturalny kapitał regionu,
• świadomość klimatyczna i współpraca wszystkich uczestników życia społecznego.

Podczas ostatecznych konsultacji społecznych (14 sierpnia – 3 września 2025 r.) zgłoszono 54 uwagi – z czego 23 w pełni uwzględniono w ostatecznej wersji dokumentu.

Pozytywne opinie ekspertów

Projekt uzyskał pozytywną opinię Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach zgłosił osiem uwag, z których siedem w całości wprowadzono do dokumentu.

Region pełen wyzwań

Śląskie to obszar o ogromnym zróżnicowaniu: od gór i terenów rolniczych, przez wielkie aglomeracje, aż po obszary poprzemysłowe. Tak różnorodne środowisko wymaga spójnej i skoordynowanej strategii. RPA daje narzędzia do tego, by skutecznie odpowiadać na lokalne wyzwania klimatyczne.

Co zyska Śląskie?

Przyjęcie planu to nie tylko formalność, ale realne korzyści dla mieszkańców i samorządów. Dokument zakłada m.in.:

• podniesienie świadomości klimatycznej,
• poprawę bezpieczeństwa ludzi i jakości życia,
• lepsze zarządzanie ryzykiem klimatycznym,
• wzmocnienie ekosystemów i infrastruktury,
• rozwój błękitno-zielonych przestrzeni,
• poprawę jakości powietrza i bezpieczeństwa energetycznego,
• większą odporność rolnictwa i zasobów wodnych,
• rozwój gospodarczy oparty na zrównoważonych rozwiązaniach.

Wzór dla innych regionów

Regionalny Plan Adaptacji to pierwszy tego typu dokument w Polsce. Ma on nie tylko zwiększyć odporność województwa śląskiego na skutki zmian klimatu, ale także stać się przykładem dla innych regionów, które stoją przed podobnymi wyzwaniami.

Pełny dokument wraz z załącznikami dostępny jest na stronie Województwa Śląskiego oraz w serwisie powietrze.slaskie.pl.

Plan powstał w ramach projektu zintegrowanego LIFE-IP COALA, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej, Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz budżetu Województwa Śląskiego.