Śląsko Wilijo w chorzowskim skansenie – powrót do magii dawnych świąt

14 grudnia 2025 w chorzowskim Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny” ponownie zagości klimat świąt, który pamiętają tylko najstarsi mieszkańcy regionu. „Śląsko Wilijo” – wydarzenie, które od lat przyciąga miłośników tradycji – zamieni skansen w żywą opowieść o obrzędach, kolędach i dawnych zwyczajach, niegdyś tak mocno wpisanych w śląski rytm Bożego Narodzenia.

Kolędniczy pochód wśród zabytkowych chałup

Punktualnie o godzinie 13.00 spod budynku dyrekcji ruszy barwny orszak kolędniczy. Skansen ożyje postaciami, które dziś można zobaczyć głównie na archiwalnych fotografiach i w ludowych opowieściach: aniołami, pasterzami, diabołami, dziadami czy legendarnym niedźwiedziem. Organizatorzy zachęcają, by goście – niezależnie od wieku – również przywdzieli tradycyjne przebrania i stali się częścią wędrującego widowiska.

Marcin Gaweł, kierownik Działu Promocji i Organizacji Imprez MGPE, podkreśla, że w tym dniu skansen nie tylko się zwiedza – przede wszystkim się go współtworzy. Dzięki kolędnikom i gospodarzom dawnych zagród odwiedzający mają poczuć atmosferę świąt taką, jaka panowała na śląskich wsiach kilkadziesiąt, a nawet kilkaset lat temu.

Muzyka, która niesie tradycję

Na plenerowej scenie pojawią się Dygająca Kapela oraz cenieni Jaśkowiczanie, którzy zaprezentują repertuar pełen kolęd i pastorałek w wiernych, tradycyjnych aranżacjach. Wystąpi także kapela Dejcie Pozór, zabierając publiczność w muzyczną podróż przez świąteczne melodie.

Szczególne miejsce w programie zajmie spotkanie z Markiem Szołtyskiem – znawcą śląskiej kultury. Opowie o symbolice choinki, betlyjki oraz zapomnianych zwyczajach, które kiedyś stanowiły o wyjątkowości śląskiej Wigilii. Swoją wiedzą podzielą się także pracownicy Działu Nauki muzeum, odkrywając przed publicznością bogactwo regionalnej obrzędowości.

W tym dniu nie zabraknie również warsztatów. Od odwiedzających zależy, czy wrócą do domu z własnoręcznie wykonanymi ozdobami świątecznymi, czy może z unikatową kartką stworzoną w ramach muzealnego konkursu. W spichlerzu z Wojkowic górale z Rajczy poprowadzą zajęcia tworzenia tradycyjnych stroików – takich, jakie dawniej zdobiły beskidzkie domy.

Dla miłośników fotografii przygotowana zostanie stylizowana bożonarodzeniowa ścianka. Scenografia inspirowana śląskimi zwyczajami pozwoli uchwycić magię świąt na wyjątkowych rodzinnych ujęciach.

Maraton Kolędowy ze Śląskimi Smykami – muzyczna uczta w drewnianym kościele

Jednym z najważniejszych punktów dnia będzie Maraton Kolędowy ze Śląskimi Smykami. W zabytkowym kościele z Bobrka – miejscu o niezwykłej akustyce i atmosferze – zabrzmią tradycyjne kolędy w ich pełnych, często wielozwrotkowych wersjach.

O godzinie 16.00 wnętrze świątyni wypełni wspólny śpiew, przeplatany instrumentalnymi przerywnikami w wykonaniu orkiestry. Goście otrzymają śpiewniki, by bez wahania dołączyć do wspólnego muzykowania.

Jarmark pełen świątecznych aromatów

Wydarzeniu jak zawsze towarzyszyć będzie Jarmark Bożonarodzeniowy – miejsce, gdzie tradycja spotyka się z zapachem wigilijnych potraw. Na stoiskach pojawią się rękodzieło, ozdoby, miody, regionalne wędliny, sery, świąteczne ciasta oraz domowe przetwory.

Koła gospodyń wiejskich i lokalni gastronomowie zadbają o kulinarną stronę wydarzenia, serwując potrawy, które przywołują smak dawnych Wigilii. Nie zabraknie również tradycyjnego wozu z siankiem stojącego przy kasie – każdy będzie mógł zabrać ze sobą symboliczny mały pęk, by włożyć go pod wigilijny obrus.

Zabytkowe, świątecznie przystrojone chałupy stworzą idealne tło do zdjęć, rodzinnych spacerów i kolędowania, które zabrzmi w całym skansenie.

Cennik

Bilety na Maraton Kolędowy ze Śląskimi Smykami (z wejściem na Śląską Wiliję): 45 zł/os.
Bilety na Śląską Wiliję:
• 25 zł – normalny
• 15 zł – ulgowy
• 5 zł – specjalny