Zapach żuru, smak chleba na zakwasie i opowieści zapisane w starych zeszytach z przepisami – to właśnie kuchnia od wieków była jednym z najważniejszych nośników kultury. Nieprzypadkowo więc tegoroczne obchody Ogólnopolskiego Dnia Etnografii, Etnologii i Antropologii Kulturowej poświęcone zostały etno-kuchni – przestrzeni, w której codzienność spotyka się z tradycją.
Święto obchodzone 9 lutego upamiętnia powołanie Towarzystwa Ludoznawczego w 1895 roku we Lwowie. Decyzję o ustanowieniu tego dnia podjęto uchwałą Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w 2019 roku. Od tego czasu jest to ważny moment dla wszystkich, którzy zawodowo i z pasji badają tradycje, zwyczaje, wierzenia oraz niematerialne dziedzictwo kulturowe – etnografów, etnologów, antropologów kulturowych i folklorystów.
W tym roku centrum obchodów na Śląsku stanie się Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”, które już po raz czwarty – we współpracy z Instytutem im. Wojciecha Korfantego oraz Oddziałem Śląskim Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego – organizuje spotkanie poświęcone tradycjom kulinarnym. Wydarzenie będzie okazją do rozmowy o historii i współczesności regionalnej kuchni, a także o tym, jak skutecznie popularyzować i chronić kulinarne dziedzictwo poszczególnych regionów.
Pod hasłem „Tradycje od kuchni – smaki dziedzictwa” zaplanowano cykl wykładów i prezentacji, które pokażą, że jedzenie to coś znacznie więcej niż codzienny rytuał. To także opowieść o porach roku, świętach, pracy, migracjach i zmianach społecznych. Uczestnicy spotkania dowiedzą się m.in., jak wyglądały cztery pory roku w kuchni śląskiej, jakie były tradycje kulinarne ziemi raciborskiej, dlaczego kapusta i ziemniaki przez dziesięciolecia stanowiły podstawę diety mieszkańców Górnego Śląska oraz jak świąteczne zwyczaje kształtowały domowe menu.
Nie zabraknie także spojrzenia na kuchnię jako narzędzie edukacji i promocji regionu. W programie znalazły się wystąpienia poświęcone jarmarkom produktów regionalnych, działalności edukacyjnej Chlebowej Chaty, muzealnym projektom kulinarnym oraz inicjatywom popularyzującym dziedzictwo poprzez smak i opowieść.
Obchody odbędą się 9 lutego 2026 roku w Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie” przy ul. Parkowej 25. Wstęp na wydarzenie jest biletowany – koszt udziału wynosi 5 zł, a liczba miejsc jest ograniczona. Szczegółowy program dostępny jest na stronach organizatorów.
Spotkanie zakończy się zaproszeniem do zwiedzania jubileuszowej wystawy „To (nie) jest skansen”, która stanowi refleksję nad współczesnym rozumieniem muzeum etnograficznego.
Fot. GPE
