Transformacja Śląska wymaga wspólnego działania. PGG wskazuje kierunek zmian dla terenów pogórniczych

Jak wykorzystać potencjał terenów po wygaszanych kopalniach i jednocześnie utrzymać gospodarczą pozycję Śląska? To jedno z kluczowych pytań, które wybrzmiało podczas konferencji „Trójkąt Transformacji”, zorganizowanej 11 czerwca 2026 roku przez Wydawnictwo Gospodarcze oraz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach. W debacie uczestniczyli przedstawiciele administracji rządowej, samorządów, świata nauki i biznesu, wspólnie zastanawiając się nad przyszłością regionu stojącego przed największymi przemianami gospodarczymi od dziesięcioleci.

Jednym z głównych uczestników inauguracyjnej dyskusji był Grzegorz Wacławek, wiceprezes ds. restrukturyzacji Polskiej Grupy Górniczej. Podczas panelu poświęconego utrzymaniu konkurencyjności Śląska podkreślał, że sukces transformacji zależy przede wszystkim od umiejętnego wykorzystania terenów pogórniczych, które mogą stać się impulsem rozwojowym dla całego regionu.

Ogromny potencjał ukryty na terenach po kopalniach

Jak zaznaczył przedstawiciel PGG, wiele nieruchomości należących do spółki znajduje się w wyjątkowo atrakcyjnych lokalizacjach. Są one dobrze skomunikowane z siecią autostrad, dróg krajowych oraz liniami kolejowymi, co znacząco zwiększa ich wartość inwestycyjną.

Proces szczegółowej inwentaryzacji i katalogowania majątku prowadzonego przez Polską Grupę Górniczą pokazuje, że obszary po działalności wydobywczej mogą znaleźć nowe zastosowanie w nowoczesnej gospodarce. Mowa nie tylko o tradycyjnych inwestycjach przemysłowych, ale również o przedsięwzięciach związanych z energetyką przyszłości.

Wiceprezes Wacławek wskazywał, że tereny wyposażone w rozbudowaną infrastrukturę energetyczną mogą przyciągać inwestorów zainteresowanych budową magazynów energii, centrów przetwarzania danych, instalacji odnawialnych źródeł energii czy projektów związanych z nowoczesnym przemysłem technologicznym.

Transformacja nie uda się w pojedynkę

Jednym z najważniejszych wniosków płynących z debaty było przekonanie, że proces transformacji regionu nie może spoczywać wyłącznie na barkach spółek górniczych. Zdaniem przedstawiciela PGG konieczna jest ścisła współpraca wszystkich uczestników życia gospodarczego i publicznego.

Wśród kluczowych partnerów wymieniono samorządy lokalne, Województwo Śląskie, Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię, instytucje finansowe, Katowicką Specjalną Strefę Ekonomiczną, jednostki naukowo-badawcze oraz administrację państwową.

Transformacja energetyczna i gospodarcza wiąże się bowiem z ogromnymi nakładami finansowymi, których nie jest w stanie samodzielnie udźwignąć żadna pojedyncza instytucja. Dlatego – jak podkreślano podczas konferencji – tylko wspólne działania mogą stworzyć warunki do skutecznego wykorzystania potencjału regionu.

Potrzebne zmiany w przepisach

W trakcie dyskusji Grzegorz Wacławek zwrócił uwagę również na bariery prawne ograniczające możliwości aktywnego uczestnictwa spółek górniczych w procesie transformacji.

Przypomniał, że podczas konsultacji zmian w ustawie górniczej przedsiębiorstwa sektora wydobywczego postulowały wprowadzenie rozwiązań umożliwiających tworzenie spółek zależnych lub specjalnych podmiotów celowych, które mogłyby prowadzić działalność gospodarczą na terenach likwidowanych kopalń. Takie rozwiązania mogłyby stać się źródłem nowych inwestycji oraz dodatkowych przychodów wspierających proces przemian.

Obecnie możliwości zagospodarowania gruntów przez spółki górnicze są znacznie ograniczone, a część nieruchomości może być przekazywana samorządom wyłącznie na cele publiczne. Zdaniem przedstawiciela PGG większa elastyczność w dysponowaniu terenami pogórniczymi mogłaby przyspieszyć rozwój nowych przedsięwzięć i stworzyć dodatkowe szanse dla regionu.

Debata o przyszłości Śląska

Konferencja „Trójkąt Transformacji” zgromadziła szerokie grono ekspertów reprezentujących administrację publiczną, sektor naukowy oraz biznes. Wśród prelegentów znaleźli się m.in. przedstawiciele rządu, Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, Wojewódzkiego Urzędu Pracy, Śląskiego Funduszu Rozwoju, Regionalnej Izby Gospodarczej oraz instytucji naukowych zajmujących się problematyką transformacji gospodarczej.

Dyskusja pokazała, że przyszłość Śląska nie będzie opierać się wyłącznie na odchodzeniu od górnictwa, lecz przede wszystkim na tworzeniu nowych impulsów rozwojowych. Tereny pogórnicze mogą stać się jednym z najważniejszych zasobów regionu, jednak ich skuteczne wykorzystanie będzie wymagało współpracy samorządów, przedsiębiorców, naukowców i państwa. To właśnie od takiego partnerstwa może zależeć tempo i powodzenie transformacji jednego z najważniejszych gospodarczo obszarów Polski.

Fot. PGG