29 marca Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie” ponownie stanie się miejscem spotkania z dawnymi wielkanocnymi zwyczajami regionu. Wydarzenie „Wielkanoc na Śląsku” od lat przyciąga miłośników tradycji, rodzinne grupy z dziećmi oraz osoby poszukujące spokojnej, autentycznej atmosfery świąt. W programie znalazły się zarówno znane obrzędy, jak i te niemal zapomniane, które tego dnia powrócą w przestrzeni skansenu.
Organizatorzy przygotowali bogaty program atrakcji: procesję z palmami, warsztaty rękodzielnicze, jarmark produktów regionalnych oraz liczne pokazy i inscenizacje nawiązujące do dawnych zwyczajów wielkanocnych. Szczególną uwagę poświęcono obrzędom praktykowanym niegdyś na śląskiej wsi. Najmłodsi uczestnicy, zgodnie z tradycją, wyruszą między muzealne zagrody w poszukiwaniu wielkanocnych zajączków i ukrytych czekoladowych jajek.
Jak podkreśla dyrektorka muzeum, Paulina Cius-Górska, wydarzenie od lat cieszy się coraz większym zainteresowaniem. Z roku na rok rośnie liczba odwiedzających, co – zdaniem organizatorów – świadczy o rosnącej potrzebie powrotu do korzeni i poznawania znaczenia symboli obecnych w polskiej kulturze. Coraz częściej w wydarzeniu uczestniczą także zagraniczni goście, którzy chętnie włączają się w prezentowane obrzędy. Dla wielu z nich to okazja, by odkryć mniej znane elementy śląskiej tradycji wielkanocnej.
Finał konkursu „Górnośląskie Kroszonki”
Tegoroczna edycja wydarzenia będzie wyjątkowa również z powodu wielkiego finału XXXVI Wojewódzkiego Konkursu „Górnośląskie Kroszonki”, który po raz pierwszy odbędzie się na terenie chorzowskiego skansenu. Konkurs ma na celu pielęgnowanie i popularyzowanie wielkanocnych tradycji oraz bogatej plastyki obrzędowej związanej ze świętami w polskiej kulturze.
Ogłoszenie laureatów zaplanowano na godzinę 10.00. Od południa zwiedzający będą mogli podziwiać wystawę konkursowych prac – misternie zdobionych jaj, które od lat uchodzą za jedną z najbardziej charakterystycznych wizytówek śląskiej Wielkanocy.
Atrakcje dla całej rodziny
Od godziny 12.00 muzeum zaprasza odwiedzających do wspólnej zabawy i uczestnictwa w licznych aktywnościach. Dzień rozpocznie popularne wśród najmłodszych poszukiwanie wielkanocnych jajek. Dzieci zostaną podzielone na dwie grupy wiekowe i wyruszą do muzealnych zagród, by odnaleźć ukryte czekoladowe niespodzianki.
Nie zabraknie także dawnych wielkanocnych gier i zabaw, takich jak slalom z jajkiem na łyżce czy kulanie jajek do ducki – jednej z najstarszych śląskich zabaw wielkanocnych.
Warsztaty i pokazy rękodzielnicze
Miłośnicy rękodzieła będą mogli wziąć udział w warsztatach tworzenia tradycyjnych palm wielkanocnych, wykonywanych z zielonych gałązek, bibuły i kolorowych wstążek. Gotowe prace zostaną ocenione w konkursie na najpiękniejszą palmę.
Nie zabraknie również warsztatów zdobienia jaj. Na Śląsku nazywa się je kroszonkami, a jedną z najstarszych technik ich dekorowania jest metoda batikowa, polegająca na nakładaniu wzorów z wosku i barwieniu skorupki. Podczas wydarzenia będzie można spróbować swoich sił w tej technice oraz poznać inne sposoby zdobienia jaj – między innymi metodą sitowia czy ażuru.
W chałupie ze Strzemieszyc swoje umiejętności zaprezentują doświadczeni kroszonkarze – laureaci licznych konkursów. Opowiedzą o tajnikach swojej pracy i pokażą, jak powstają misternie zdobione jajka wymagające ogromnej precyzji i cierpliwości.
Wielkanocny korowód i muzyka
Jednym z najbardziej widowiskowych momentów wydarzenia będzie wielkanocny korowód, który przejdzie przez teren skansenu. Podczas pochodu przypomniane zostaną zwyczaje związane z Niedzielą Palmową i Wielkim Tygodniem. Prowadzący opowiedzą o symbolice palm, dawnych wierzeniach oraz o obrzędach mających zapewnić pomyślność i urodzaj.
O godzinie 14.00 w kościele z Nieboczów odprawiona zostanie msza święta. Po nabożeństwie na scenie wystąpi Regionalny Zespół Śpiewaczy „Jaśkowiczanie”. W programie znalazła się także opowieść etnolożki Katarzyny Ruckiej-Ryś o wiosennych tradycjach w Beskidach.
Finałem dnia będzie koncert pieśni wielkopostnych i wielkanocnych w wykonaniu Dygającej Kapeli, który rozpocznie się o godzinie 16.00 w zabytkowym kościele z Bobrka.
Jarmark i regionalne smaki
Nieodłącznym elementem wydarzenia będzie jarmark wielkanocny, na którym pojawią się twórcy ludowi, rękodzielnicy oraz producenci regionalnych przysmaków. Na stoiskach znajdą się tradycyjne ozdoby, świąteczne dekoracje oraz potrawy charakterystyczne dla śląskiej kuchni.
Dla wielu odwiedzających będzie to okazja, aby nie tylko zobaczyć dawne obrzędy, lecz także poczuć atmosferę świąt i zabrać do domu fragment wielkanocnej tradycji.
