Od 1 kwietnia wzrosły kwoty jednorazowych odszkodowań wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zmiana ta ma istotne znaczenie dla osób, które ucierpiały w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Wyższe świadczenia mają częściowo rekompensować skutki zdrowotne i finansowe, jakie niesie za sobą utrata sprawności.
Nowa stawka wynosi 1781 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Wysokość ta obowiązuje do 31 marca 2027 roku i – jak co roku – została ustalona na podstawie przeciętnego wynagrodzenia.
Coroczna waloryzacja świadczeń
System odszkodowań wypadkowych opiera się na mechanizmie corocznej aktualizacji. W praktyce oznacza to, że wysokość świadczenia rośnie wraz z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce. Jeden procent uszczerbku odpowiada 20 proc. tej wartości, co przekłada się bezpośrednio na kwoty wypłacane poszkodowanym.
Kto może ubiegać się o odszkodowanie
Prawo do jednorazowego odszkodowania przysługuje osobom objętym ubezpieczeniem wypadkowym, które doznały trwałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Świadczenie mogą otrzymać również bliscy osoby zmarłej wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.
Dane pokazują skalę wypłat. W 2025 roku w województwie śląskim przyznano ponad 5,6 tys. odszkodowań na łączną kwotę przekraczającą 58,4 mln zł. W skali całego kraju suma wypłat sięgnęła 409 mln zł.
Jak złożyć wniosek
Odszkodowanie nie jest przyznawane automatycznie – konieczne jest złożenie wniosku w ZUS. Dokumentacja powinna obejmować:
- wniosek o jednorazowe odszkodowanie,
- protokół powypadkowy lub kartę wypadku,
- zaświadczenie lekarskie (druk OL-9) potwierdzające zakończenie leczenia i rehabilitacji.
Dopiero komplet dokumentów pozwala na rozpoczęcie procedury.
Decyzja po zakończeniu leczenia
Kluczowym etapem jest ocena stanu zdrowia przez lekarza orzecznika ZUS lub komisję lekarską. To oni określają stopień uszczerbku oraz jego związek z wypadkiem lub chorobą zawodową.
Decyzja administracyjna powinna zostać wydana w ciągu 14 dni od momentu uzyskania pełnej dokumentacji i orzeczenia. Wypłata świadczenia następuje maksymalnie w ciągu 30 dni od wydania decyzji.
Aktualne kwoty świadczeń
Obowiązujące stawki przewidują m.in.:
- 1781 zł za każdy procent uszczerbku na zdrowiu,
- 31 162 zł w przypadku całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji,
- 160 264 zł dla małżonka lub dziecka zmarłego ubezpieczonego,
- 80 132 zł dla innych członków rodziny.
W niektórych sytuacjach przewidziane są także dodatkowe kwoty zwiększające świadczenie, np. przy większej liczbie uprawnionych.
Kiedy ZUS odmówi wypłaty
Nie każdy wypadek daje prawo do odszkodowania. Świadczenie nie przysługuje, jeśli wyłączną przyczyną zdarzenia było umyślne naruszenie przepisów BHP lub rażące niedbalstwo pracownika. Wykluczenie dotyczy również sytuacji, gdy poszkodowany był pod wpływem alkoholu lub substancji psychotropowych i znacząco przyczynił się do wypadku.
Wyjątek stanowią zdarzenia zakończone śmiercią – w takich przypadkach rodzina zachowuje prawo do świadczenia.
Fot. ZUS
Popularne
Może Ci się spodobać
