X Ogólnopolski Festiwal Piosenki o Wolności – gdy muzyka staje się świadkiem historii

W czasach PRL walka z systemem komunistycznym nie toczyła się wyłącznie na ulicach i w zakładach pracy. Równie istotnym polem oporu była kultura. Poza oficjalnym obiegiem powstawały pieśni, które krążyły w środowiskach opozycyjnych, śpiewane półgłosem na spotkaniach, koncertach i w prywatnych mieszkaniach. Mówiły o wolności, godności, niepodległości i historii, której nie wolno było oficjalnie opowiadać. Dodawały odwagi, jednoczyły ludzi wokół wspólnych wartości, a ich autorzy – tacy jak Jacek Kaczmarski czy Przemysław Gintrowski – stali się głosem sprzeciwu całego pokolenia.

Do dziś w radiu i domowych playlistach wybrzmiewają również utwory rockowych zespołów lat 80., które status kultowych zawdzięczają nie tylko brzmieniu, lecz także sprytnej grze z cenzurą. Metafory, symbole i niedopowiedzenia pozwalały mówić więcej, niż oficjalnie było wolno. Wszystkie te piosenki łączy jedno – opowieść o pragnieniu wolności. I właśnie do tego dziedzictwa nawiązuje Ogólnopolski Festiwal Piosenki o Wolności.

Jubileuszowa, dziesiąta edycja wydarzenia skierowana jest do dzieci i młodzieży w wieku od 10 do 24 lat. Organizatorzy zapraszają zarówno solistów-amatorów, którzy tworzą i śpiewają w domowym zaciszu, jak i młodych artystów działających przy domach kultury, szkołach, ogniskach artystycznych, harcerstwie czy ośrodkach młodzieżowych. Zadanie konkursowe jest jasno określone: uczestnik wykonuje na scenie jeden wybrany utwór z repertuaru polskich artystów, wskazanych w regulaminowej liście. W tej edycji festiwalu przewidziano wyłącznie występy solowe.

Festiwal ma formę przeglądu muzycznego, a jego cele wykraczają daleko poza sam konkurs. To przede wszystkim:

• edukacja historyczna poprzez muzykę,
• kształtowanie postaw patriotycznych,
• zachęcanie do świadomej pracy nad interpretacją i własną aranżacją utworu,
• rozwijanie wrażliwości i twórczej aktywności młodych ludzi.

Organizatorami wydarzenia są Instytut Pamięci Narodowej – Oddział w Katowicach oraz Śląskie Centrum Wolności i Solidarności. Od pierwszej edycji w 2017 roku festiwal ma charakter ogólnopolski i przyciąga uczestników z różnych regionów kraju. Od 2020 roku konkurs odbywa się w dwóch etapach: eliminacjach online, prowadzonych na podstawie nadesłanych zgłoszeń, oraz finale, podczas którego zakwalifikowani wykonawcy prezentują się na żywo przed jury.

Przez lata zmieniały się miejsca finałowych koncertów – od Przystanku Historia IPN w Katowicach, przez scenę Teatru „Ateneum” i Teatr Śląski, aż po obecną siedzibę wydarzenia. Od 2024 roku partnerem festiwalu jest Polskie Radio Katowice, a finał odbywa się w jego Studiu Koncertowym.

Terminy X edycji Festiwalu:

• zgłoszenia uczestników: do 2 marca 2026 r.,
• ogłoszenie listy finalistów: do 23 marca 2026 r.,
• przesłuchania finałowe: 18 kwietnia 2026 r., Studio Koncertowe Radia Katowice, ul. Ligonia 29.

Zgłoszenia należy przesyłać za pośrednictwem formularza dostępnego na stronie Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności.

Kontakt z organizatorami:
e-mail: owolnosci@scwis.pl

Koordynator IPN: Aleksandra Korol-Chudy, tel. 32 207 07 01
Koordynator ŚCWiS: Kamil Bielas, tel. 32 438 79 64

X Ogólnopolski Festiwal Piosenki o Wolności to nie tylko konkurs. To spotkanie młodych ludzi z historią, która wciąż brzmi aktualnie – wystarczy ją zaśpiewać.

Źródło: IPN w Katowicach/Fot. Monika Kobylańska