Zapal znicz pamięci: Upamiętnienie ofiar zbrodni z 1939 roku
Już po raz szesnasty organizowana jest akcja „Zapal znicz pamięci”, mająca na celu uczczenie Ofiar zbrodni popełnionych przez Niemców w 1939 roku. Co roku, w trzecią niedzielę października, wspominane są ofiary II Rzeczypospolitej, które jako pierwsze padły ofiarą eksterminacji po agresji III Rzeszy na Polskę.
W obliczu zagrożenia, Niemcy rozpoczęli metodyczną likwidację elit społecznych, dążąc do osłabienia narodu polskiego. Jesienią 1939 roku, na terenach wcielonych do III Rzeszy, prowadzili masowe egzekucje animatorów życia społeczno-kulturalnego. W wyniku operacji „Tannenberg”, „Akcji Inteligencja” oraz politycznego oczyszczania, zginęli między innymi Powstańcy Wielkopolscy i Śląscy. W tym roku szczególnie wspominany jest Leon Prauziński, powstaniec wielkopolski i artysta.
Na celowniku niemieckich oprawców znaleźli się nie tylko przedstawiciele kultury, ale także urzędnicy, nauczyciele, duchowni i działacze społeczni. Ich jedyną winą była aktywność na rzecz wolnej Polski, co skazywało ich na brutalną śmierć. Niektórzy zostali rozstrzelani publicznie na głównych placach miast, inni zniknęli w nieznanych kierunkach, a ich ciała ukryto w masowych grobach, często w odległych lasach. Poszukiwania ich szczątków trwają do dziś. Największe zbrodnie miały miejsce na Pomorzu Gdańskim, Kujawach, Wielkopolsce, w Łódzkiem i Górnym Śląsku.
Organizatorzy akcji zachęcają do wspólnego upamiętnienia tych, którzy mają swoje groby, jak i tych, którzy spoczywają w bezimiennych mogiłach, z dala od skupisk ludzkich. W drugiej połowie października, szczególnie 20 dnia miesiąca, zachęcają do indywidualnych form upamiętnienia oraz do włączenia się w akcję organizowaną przez muzea regionalne, władze samorządowe, stowarzyszenia, media oraz szkoły i drużyny harcerskie.
22 października w Katowicach odbędzie się spacer po miejscach pamięci, zakończony ceremonialnym zapaleniem zniczy pod Pomnikiem Harcerzy Września. W tym roku organizatorzy zachęcają szkoły do publikacji informacji na temat akcji na swoich stronach internetowych. Najaktywniejsze placówki otrzymają certyfikaty udziału i pakiety edukacyjne od IPN.
Akcja „Zapal znicz pamięci” to wspólne przedsięwzięcie pięciu Oddziałowych Biur Edukacji Narodowej IPN oraz lokalnych rozgłośni radiowych. Jej celem jest upamiętnienie polskich obywateli II RP, którzy zostali zamordowani przez Niemców w pierwszych miesiącach II wojny światowej. Organizatorzy apelują o pamięć o bohaterach, których ofiary nie mogą zostać zapomniane.
Fot. Freepik

